Training voor
Helpende(plus), Verzorgende / Verpleegkundige

Omgeving van de cliënt: sociaal netwerk en mantelzorg

Breng het sociale netwerk van de cliënt in kaart met een ecogram en herken overbelasting bij de mantelzorger.

Inhoud bijgewerkt op Ontwikkeld door Elise van DansikMeegelezen door Karin Theunissen, Teamleider bij KloekGebaseerd op goedgekeurde bronnen
In het kort

Sociaal netwerk van de cliënt in kaart brengen met een ecogram en overbelasting bij mantelzorgers herkennen. Voor helpenden, verzorgenden en welzijn.

Over de training

Wie in het sociale netwerk van de cliënt kan helpen als jij het niet kunt?

Meneer Bakker wil graag dat iemand boodschappen doet, zijn tuin bijhoudt en met hem gaat wandelen. Verzorgende Sanne kan die wensen niet waarmaken. Ze ziet wel dat de buurman de tuin kan doen en de dochter de boodschappen. Alleen durft meneer Bakker het niet te vragen. Sanne helpt hem om de juiste persoon te vragen. Zo krijgt hij toch hulp en blijft hij zelfstandig.

Deze training is voor helpenden (plus), verzorgenden, verpleegkundigen en welzijnsmedewerkers. Je leert het sociale netwerk van de cliënt in kaart brengen en de mantelzorger steunen. Werk je in de huishoudelijke hulp of als leefondersteuner? Dan past Netwerk van de cliënt beter bij je werk.

Als verzorgende of helpende zie je de cliënt en mantelzorger vaak tijdens de zorg. Je kunt dan ook informatie over het ziektebeeld geven. Als welzijnsmedewerker ligt je rol bij contact, activiteiten en het netwerk. Zorgtaken neem je niet over. Zie je signalen van overbelasting, dan bespreek je die met de zorgprofessional rond de cliënt.

Wat je leert

  • Je noemt wie er in het informele en formele netwerk van een cliënt zit, van gezin van herkomst tot zorgverleners.
  • Je maakt samen met de cliënt en mantelzorger een ecogram.
  • Je geeft per persoon aan welke hulp die kan bieden: praktische steun, gezelschap, advies of emotionele steun.
  • Je moedigt de cliënt en mantelzorger aan om specifiek om hulp te vragen.
  • Je herkent lichamelijke, psychische en gedragsmatige signalen van overbelasting bij de mantelzorger.
  • Je weet hoe je de draagkracht van de mantelzorger vergroot en de draaglast verkleint.

Waar je op let

  • Cliënten en mantelzorgers durven niet altijd om hulp te vragen of weten niet wie ze kunnen vragen.
  • Wie geen hulp vraagt, kan eenzaam worden of zichzelf verwaarlozen.
  • De zorgvraag begint klein en groeit vaak, waardoor de dagen van de mantelzorger steeds voller worden.
  • De relatie tussen mantelzorger en cliënt verandert, en dat kan stress geven.
  • Een verwaarloosd uiterlijk, piekeren of meer roken en drinken kunnen wijzen op overbelasting.
Opbouw van de training

Hoe is de training opgebouwd?

De training heeft twee modules. In de eerste module ontdek je uit wie het sociale netwerk bestaat en welke hulp ieder kan bieden. Je oefent met stellingen en situaties, en tekent zelf een ecogram met een cliënt of iemand uit je eigen omgeving. Daarna schat je in hoe sterk dat netwerk is. In de tweede module beoordeel je in drie situaties of een mantelzorger overbelast is. Je sluit af met een video over respijtzorg.

  • Sociaal netwerk van de cliënt: wie zit er in het netwerk en wie doet wat? Je werkt met de letters van het ecogram, zoals P voor praktische steun en E voor emotionele steun.
  • Ondersteunen van de mantelzorger: hoe overbelasting ontstaat als draaglast groeit en draagkracht gelijk blijft. Ook: de Mantelzorgtest, de EDIZ-vragenlijst en respijtzorg via de gemeente.

Werkinfo bij deze training

Stappenplannen en kaarten die je tijdens je dienst in de app opzoekt.

No items found.

Wat kun je na deze training?

Je weet wie je kunt aanwijzen als een cliënt hulp nodig heeft die jij niet kunt geven. Je brengt het netwerk samen in kaart met een ecogram. En je ziet eerder dat een mantelzorger uit balans raakt. Je weet welke stappen helpen, van het netwerk betrekken tot respijtzorg.

Wat het je team oplevert

Je team kijkt verder dan de eigen zorgtaken. Medewerkers verwijzen cliënten gericht naar buren, familie of vrijwilligers, zodat cliënten langer zelfstandig blijven. Overbelasting bij mantelzorgers valt eerder op, omdat iedereen dezelfde signalen kent. Met een ecogram en de EDIZ-vragenlijst leggen medewerkers vast wat ze zien. Zo heb je een gezamenlijk beeld van het netwerk rond de cliënt.

In de training verwijzen we naar Mantelzorg.nl, de Mantelzorgtest en de Vragenlijst Ervaren Druk door Informele Zorg (EDIZ) voor verdieping.

Zo ziet de training eruit

Van starten tot certificaat, op de telefoon

Zo doorloopt je medewerker de training in de app.

Begin bij wat je al weet

De training begint bij een eigen ervaring: “Herkenbaar? Je cliënt heeft wensen die jij niet altijd kunt waarmaken, zoals een wandeling.” Zo sluit wat volgt aan op het werk van alledag.

Leer in kleine stappen

Kaartje voor kaartje, op het moment dat het uitkomt. Zoals “Draaglast en draagkracht” in de module Ondersteunen van de mantelzorger.

Oefen met echte situaties

Dan oefenen met wat je echt tegenkomt: “Wat doe jij bij signalen van overbelasting bij een mantelzorger?” Goed of fout, de uitleg volgt meteen.

Gespreid leren

Een korte melding op de telefoon haalt de stof terug: “Respijtzorg is tijdelijke vervangende zorg, zodat de mantelzorger even ontlast wordt. Je vraagt het aan bij de gemeente.” Zo blijft het beter hangen.

Leefondersteuner van DSV Leven vouwt samen met een cliënt de was op aan tafel
Klantverhaal

DSV Leven versterkt leefondersteuners met praktische training in de Primio app

Leefondersteuners bij DSV Leven voelen zich zekerder in hun rol dankzij korte, praktische modules in de Primio app

25

Trainingen Voor leefondersteuners

92%

Certificaten Behaald in de eerste maanden

8+

Beoordeling Van medewerkers

Lees dit klantverhaal

Veelgestelde vragen

Wat is respijtzorg voor mantelzorgers?

Respijtzorg is tijdelijke, vervangende zorg, zodat de mantelzorger even ontlast wordt. Dat kan bijvoorbeeld als de mantelzorger op vakantie gaat. Respijtzorg vraag je aan bij de gemeente. In de training zie je een video met uitleg over respijtzorg.

Hoe herken je overbelasting bij een mantelzorger?

Je herkent overbelasting aan lichamelijke, psychische en gedragsmatige klachten. Denk aan hoofdpijn, rugpijn of steeds meer vermoeidheid. Ook schuldgevoel, piekeren en slecht slapen zijn signalen. In gedrag zie je soms onrust, een verwaarloosd uiterlijk of meer roken en drinken. Overbelasting ontstaat als de taken meer vragen dan de mantelzorger aankan.

Welke soorten hulp kan het netwerk van een cliënt bieden?

Het netwerk kan vier soorten hulp bieden: praktische steun, gezelschap, advies en emotionele steun. Praktische steun is bijvoorbeeld boodschappen doen of een klusje. Gezelschap is koffie drinken of wandelen. Advies gaat over hulp regelen of verwijzen naar organisaties. Emotionele steun is een luisterend oor. Eén persoon kan meerdere soorten hulp geven.

Wat is een ecogram van het sociale netwerk van een cliënt?

Een ecogram is een overzicht van de belangrijke mensen rond de cliënt, met hun rol in het netwerk. Er staan mensen in uit het informele netwerk, zoals familie, vrienden en buren. Ook het formele netwerk staat erin, zoals de verpleegkundige, de arts of de therapeut. Je maakt een ecogram samen met de cliënt en de mantelzorger.

Vragen over accreditatie

Hoeveel accreditatiepunten levert een training op?

Een training levert één punt op per uur studiebelasting, volgens de norm van V&VN. Primio berekent de leertijd per training op basis van het aantal schermen, en een accreditatiefunctionaris controleert die berekening. Zodra een training geaccrediteerd is, staat het aantal punten bij de training.

Kan een medewerker een training vaker volgen voor punten?

Ja, een medewerker kan opnieuw punten halen op dezelfde training, met minimaal een jaar tussen twee keer afronden. V&VN staat herhaling toe. Een jaar is lang genoeg om kennis echt op te frissen, en omdat Primio geaccrediteerde trainingen jaarlijks herziet, werkt de medewerker dan met actuele inhoud.

Kun je met korte trainingen in een app accreditatiepunten halen?

Ja. Een Primio-training bestaat uit korte modules die de medewerker over een paar dagen of weken doorloopt, en voldoet aan dezelfde eisen als klassikale scholing. Dat past bij medewerkers die diensten draaien en moeilijk een dagdeel vrij kunnen maken. Gespreid leren met herhaling zorgt er bovendien voor dat kennis beter blijft hangen dan na één lange zit.

Hoe bewaakt Primio de kwaliteit van geaccrediteerde trainingen?

Primio werkt met het vierogenprincipe: twee aangewezen accreditatiefunctionarissen beoordelen elke training voordat die geaccrediteerd wordt, en wie een training schrijft, keurt die nooit zelf goed. Geaccrediteerde trainingen worden minstens één keer per jaar herbeoordeeld tegen de actuele richtlijnen. Deelnemers vullen na afloop een korte evaluatie in, en die feedback wordt verwerkt. Verandert een training ingrijpend, dan wordt die opnieuw geaccrediteerd.

Hoe komen de punten van een medewerker in PE-online?

Primio schrijft de punten automatisch bij in PE-online, het systeem waarin het Kwaliteitsregister scholing registreert, direct nadat de medewerker de training heeft afgerond. De medewerker vult één keer het registratienummer van V&VN of het BIG-nummer in bij het eigen profiel in de app, en hoeft verder niets in te voeren of te uploaden. Heeft een training een praktijkdeel, dan volgen de punten pas als een collega, praktijkbegeleider of leidinggevende de praktijk heeft afgetekend.

Wat gebeurt er met de punten als een medewerker of organisatie stopt met Primio?

De punten blijven staan. Ze worden geregistreerd in het Kwaliteitsregister van V&VN, gekoppeld aan het registratienummer of BIG-nummer van de medewerker, en niet aan het account in Primio.

Voor wie leveren de accreditatiepunten iets op?

De accreditatiepunten zijn bedoeld voor verzorgenden en verpleegkundigen die in het Kwaliteitsregister V&V van V&VN staan. Zij hebben geaccrediteerde punten nodig voor hun herregistratie, die elke vijf jaar plaatsvindt. Medewerkers die niet in het register staan, kunnen de training gewoon volgen en afronden, maar krijgen er geen punten voor.

Wat betekent het dat Primio instellingsaccreditatie heeft?

Instellingsaccreditatie betekent dat V&VN Primio heeft erkend als instelling die de eigen trainingen zelf beoordeelt en accrediteert voor het Kwaliteitsregister V&V. Elke training voldoet aan dezelfde eisen als ander geaccrediteerd aanbod: heldere leerdoelen, onderbouwing met actuele richtlijnen en bronnen, een omschreven doelgroep en een kloppende studiebelasting. V&VN controleert dit vier keer per jaar met een steekproef.

Welke Primio-trainingen zijn geaccrediteerd?

Primio accrediteert ruim veertig trainingen voor verzorgenden en verpleegkundigen voor het Kwaliteitsregister V&V van V&VN. Primio heeft sinds 15 oktober 2026 instellingsaccreditatie van V&VN, en de trainingen worden gefaseerd in de accreditatieaanvraag gezet. Onder 'Praktisch' bij een training zie je of die in aanvraag is of geaccrediteerd, en hoeveel punten die oplevert.

Vragen over accreditatie

Hoeveel accreditatiepunten levert een training op?

Een training levert één punt op per uur studiebelasting, volgens de norm van V&VN. Primio berekent de leertijd per training op basis van het aantal schermen, en een accreditatiefunctionaris controleert die berekening. Zodra een training geaccrediteerd is, staat het aantal punten bij de training.

Kan een medewerker een training vaker volgen voor punten?

Ja, een medewerker kan opnieuw punten halen op dezelfde training, met minimaal een jaar tussen twee keer afronden. V&VN staat herhaling toe. Een jaar is lang genoeg om kennis echt op te frissen, en omdat Primio geaccrediteerde trainingen jaarlijks herziet, werkt de medewerker dan met actuele inhoud.

Kun je met korte trainingen in een app accreditatiepunten halen?

Ja. Een Primio-training bestaat uit korte modules die de medewerker over een paar dagen of weken doorloopt, en voldoet aan dezelfde eisen als klassikale scholing. Dat past bij medewerkers die diensten draaien en moeilijk een dagdeel vrij kunnen maken. Gespreid leren met herhaling zorgt er bovendien voor dat kennis beter blijft hangen dan na één lange zit.

Hoe bewaakt Primio de kwaliteit van geaccrediteerde trainingen?

Primio werkt met het vierogenprincipe: twee aangewezen accreditatiefunctionarissen beoordelen elke training voordat die geaccrediteerd wordt, en wie een training schrijft, keurt die nooit zelf goed. Geaccrediteerde trainingen worden minstens één keer per jaar herbeoordeeld tegen de actuele richtlijnen. Deelnemers vullen na afloop een korte evaluatie in, en die feedback wordt verwerkt. Verandert een training ingrijpend, dan wordt die opnieuw geaccrediteerd.

Hoe komen de punten van een medewerker in PE-online?

Primio schrijft de punten automatisch bij in PE-online, het systeem waarin het Kwaliteitsregister scholing registreert, direct nadat de medewerker de training heeft afgerond. De medewerker vult één keer het registratienummer van V&VN of het BIG-nummer in bij het eigen profiel in de app, en hoeft verder niets in te voeren of te uploaden. Heeft een training een praktijkdeel, dan volgen de punten pas als een collega, praktijkbegeleider of leidinggevende de praktijk heeft afgetekend.

Wat gebeurt er met de punten als een medewerker of organisatie stopt met Primio?

De punten blijven staan. Ze worden geregistreerd in het Kwaliteitsregister van V&VN, gekoppeld aan het registratienummer of BIG-nummer van de medewerker, en niet aan het account in Primio.

Voor wie leveren de accreditatiepunten iets op?

De accreditatiepunten zijn bedoeld voor verzorgenden en verpleegkundigen die in het Kwaliteitsregister V&V van V&VN staan. Zij hebben geaccrediteerde punten nodig voor hun herregistratie, die elke vijf jaar plaatsvindt. Medewerkers die niet in het register staan, kunnen de training gewoon volgen en afronden, maar krijgen er geen punten voor.

Wat betekent het dat Primio instellingsaccreditatie heeft?

Instellingsaccreditatie betekent dat V&VN Primio heeft erkend als instelling die de eigen trainingen zelf beoordeelt en accrediteert voor het Kwaliteitsregister V&V. Elke training voldoet aan dezelfde eisen als ander geaccrediteerd aanbod: heldere leerdoelen, onderbouwing met actuele richtlijnen en bronnen, een omschreven doelgroep en een kloppende studiebelasting. V&VN controleert dit vier keer per jaar met een steekproef.

Welke Primio-trainingen zijn geaccrediteerd?

Primio accrediteert ruim veertig trainingen voor verzorgenden en verpleegkundigen voor het Kwaliteitsregister V&V van V&VN. Primio heeft sinds 15 oktober 2026 instellingsaccreditatie van V&VN, en de trainingen worden gefaseerd in de accreditatieaanvraag gezet. Onder 'Praktisch' bij een training zie je of die in aanvraag is of geaccrediteerd, en hoeveel punten die oplevert.

Geheel vrijblijvend

Benieuwd wat Primio voor jouw organisatie kan betekenen?

In een kort gesprek ontdekken we samen de uitdagingen van je organisatie en wat Primio daarin kan doen.

Jules Weijdema

Jules Weijdema

Adviseur en Oprichter van Primio

Tablet met het Primio-dashboard en de uitkomsten van een medewerkersenquête