Training voor
Helpende(plus), Verzorgende / Verpleegkundige, Mantelzorger, Vrijwilliger in de Zorg

Reablement en eigen regie: training voor de zorg

Zelfredzaamheid en eigen regie van cliënten versterken met reablement, voor zorg, welzijn en naasten.

Inhoud bijgewerkt op Ontwikkeld door Elise van DansikMeegelezen door Karin Theunissen, Teamleider bij KloekGebaseerd op goedgekeurde bronnen
In het kort

Reablement training voor helpende, verzorgende, welzijn, mantelzorger en vrijwilliger: de drie pijlers, leermethodes bij dementie en eigen regie.

Over de training

Hoe help je een cliënt iets weer zelf te doen in plaats van het over te nemen?

Meneer de Leeuw heeft dementie. Bij het opwarmen van zijn eten in de magnetron gaat het steeds mis, en het eten wordt droog. Hij is gefrustreerd en wil het juist zelf blijven doen. Helpende Noël kiest voor foutloos leren. Meneer oefent één stap tot die goed gaat, zoals het deksel van de verpakking halen. Pas dan volgt de volgende stap. Zo werkt reablement: niet overnemen, maar stap voor stap opnieuw leren.

De training is voor helpenden, verzorgenden en verpleegkundigen, welzijnsmedewerkers, mantelzorgers en vrijwilligers. Voor iedereen geldt: neem niet over wat de cliënt zelf kan. Wat je in de praktijk doet, verschilt wel per rol.

  • Als helpende, verzorgende of verpleegkundige pas je reablement toe tijdens zorgmomenten zoals wassen, aankleden en eten. Je werkt samen met bijvoorbeeld de fysio- en ergotherapeut.
  • Als welzijnsmedewerker of vrijwilliger doe je geen zorgtaken. Je stimuleert zelfstandigheid bij activiteiten, contact en meedoen, zoals naar het zwembad of de buurtvereniging.
  • Als mantelzorger gebruik je reablement thuis bij je naaste. Voor zorgtaken maak je afspraken met de zorgprofessional.

Lees meer over het werk van de helpende (plus). Voor vrijwilligers en mantelzorgers is er ook Reablement, zelfredzaamheid en digitale zorg.

Wat je leert

  • Je noemt de drie pijlers van reablement en past ze toe in een situatie.
  • Je zet vier leermethodes in bij dementie: foutloos leren, associatieleren, emotieleren en operant leren.
  • Je knipt een handeling op in kleine stappen en weet waarom beginnen bij de laatste stap motiveert.
  • Je herkent aannames, van de cliënt en van jezelf, en voorkomt ze met open vragen.
  • Je legt het verschil uit tussen zelfredzaamheid en eigen regie.
  • Je kiest een hulpmiddel om eigen regie te versterken, zoals de 3 goede vragen of het pilotenmodel.

Waar je op let

  • Taken overnemen uit goede bedoelingen maakt een cliënt juist afhankelijker, ook lichamelijk.
  • Cliënten en mantelzorgers zien zelf doen soms als minder goede zorg; bespreek waarom het telt.
  • Achter een zorgvraag zit vaak een grotere wens, zoals zelfstandig op vakantie gaan.
  • Opleggen werkt niet: reablement begint bij wat de cliënt zelf wil.
  • Fouten horen bij leren; benoem wat wel goed ging.
Opbouw van de training

Hoe is de training opgebouwd?

De training heeft twee modules met quizvragen en casussen. Je start met de vraag of mensen met vergevorderde dementie nog nieuwe dingen kunnen leren. Daarna werk je casussen uit, zoals meneer Janssen die na een polsbreuk niet meer goed kan koken. Je vergelijkt je antwoord met een voorbeeld van een goed antwoord. Een video van Zuidoost Zorg legt reablement uit. In de tweede module oefen je met eigen regie, aan de hand van meneer de Boer en zijn moestuin.

  • Reablement: de drie pijlers, leermethodes bij dementie, reablement bij niet-aangeboren hersenletsel (NAH) en chronische aandoeningen, en aannames herkennen. Met tips om leren leuk te maken.
  • Eigen regie: het verschil met zelfredzaamheid, werken aan kracht, contacten, motivatie en eigenaarschap. Met vijf hulpmiddelen, van het doelenformulier van Vilans tot de ZelfredzaamheidsRadar.
Zo ziet de training eruit

Van starten tot certificaat, op de telefoon

Zo doorloopt je medewerker de training in de app.

Begin bij wat je al weet

Eerst een korte vraag: “Kunnen mensen met vergevorderde dementie nog nieuwe dingen leren?” Wat je medewerker al weet, hoeft niet opnieuw.

Leer in kleine stappen

Kaartje voor kaartje, op het moment dat het uitkomt. Zoals “Kleine stappen maken groot verschil” in de module Reablement.

Oefen met echte situaties

Je medewerker oefent met een situatie uit de praktijk: “Hoe kun je meneer Janssen helpen zelfstandiger te worden in het koken?” Bij elk antwoord volgt direct uitleg.

Gespreid leren

Een korte melding op de telefoon haalt de stof terug: “Waarom is het belangrijk taken niet over te nemen?” Zo blijft het beter hangen.

Wat kun je na deze training?

Je kijkt eerst wat een cliënt zelf kan en wil, voordat je iets aanreikt. Je vraagt naar de wens achter een hulpvraag en stelt open vragen zonder suggesties. Je oefent in kleine stappen en geeft complimenten. Bij een cliënt die geen hulp wil, vraag je hoe die het zelf zou willen aanpakken.

Wat het je team oplevert

Je team werkt vanuit één aanpak: de drie pijlers van reablement. Zorg en welzijn, mantelzorgers en vrijwilligers stimuleren dezelfde kleine successen, ieder vanuit de eigen rol. Daarbij gebruiken ze gedeelde hulpmiddelen zoals het doelenformulier, waarvan een foto in het dossier komt. Samenwerken met fysio- en ergotherapeut hoort bij de tweede pijler.

Voor verdieping verwijst de training naar Reable Nederland, Zuidoost Zorg, Vilans, Movisie, Diversiteit in Diabetes en de 3 goede vragen.

Leefondersteuner van DSV Leven vouwt samen met een cliënt de was op aan tafel
Klantverhaal

DSV Leven versterkt leefondersteuners met praktische training in de Primio app

Leefondersteuners bij DSV Leven voelen zich zekerder in hun rol dankzij korte, praktische modules in de Primio app

25

Trainingen Voor leefondersteuners

92%

Certificaten Behaald in de eerste maanden

8+

Beoordeling Van medewerkers

Lees dit klantverhaal
Veelgestelde vragen

Vragen over deze training

Staat je vraag er niet bij? Bel ons op
010 - 307 24 62 of ga naar:

Neem contact op

Is er een reablement training voor vrijwilligers en mantelzorgers?

Ja, deze training is ook voor vrijwilligers en mantelzorgers. Als vrijwilliger stimuleer je zelfstandigheid bij activiteiten en contact, niet bij zorgtaken. Als mantelzorger pas je het thuis toe bij je naaste, met afspraken met de zorgprofessional. Een voorbeeld: mevrouw De Jong durfde na een val niet meer te zwemmen. Met een fysiotherapeut, ergotherapeut en een vrijwilliger oefende ze weer in het zwembad.

Kunnen mensen met dementie nog nieuwe dingen leren?

Ja, mensen met dementie kunnen nog nieuwe dingen leren, ook bij gevorderde dementie. Niet alle delen van het geheugen zijn even erg aangetast. De training behandelt vier leermethodes. Bijvoorbeeld associatieleren: een favoriete sjaal over de jas hangen, zodat mevrouw Scholten eraan denkt haar jas aan te trekken.

Wat zijn de drie pijlers van reablement?

De drie pijlers van reablement zijn: neem niet over wat mensen zelf kunnen, help ze terugwinnen wat ze niet meer kunnen, en zoek samen een oplossing voor wat overblijft. Een voorbeeld van de derde pijler: een cliënt die niet meer op de wijkverpleging wil wachten. Nu helpt zijn buurman hem 's avonds met de steunkousen.

Wat is reablement in de zorg?

Reablement helpt ouderen hun zelfstandigheid te behouden of terug te winnen. Het kijkt niet alleen naar wat iemand niet meer kan, maar vooral naar wat wél kan en hoe je dat versterkt. Kleine successen staan centraal, zoals zelf een glas water pakken of zelf opstaan uit een stoel. Het doel is zelfredzaamheid vanaf dag één.

Geheel vrijblijvend

Benieuwd wat Primio voor jouw organisatie kan betekenen?

In een kort gesprek ontdekken we samen de uitdagingen van je organisatie en wat Primio daarin kan doen.

Jules Weijdema

Jules Weijdema

Adviseur en Oprichter van Primio

Tablet met het Primio-dashboard en de uitkomsten van een medewerkersenquête