Training voor
Mantelzorger, Vrijwilliger in de Zorg

Reablement, zelfredzaamheid en digitale zorg

Reablement en digitale zorg: zo help je iemand zelf te blijven doen. Voor mantelzorgers en vrijwilligers.

Inhoud bijgewerkt op Ontwikkeld door Elise van DansikGebaseerd op goedgekeurde bronnen
In het kort

Reablement, zelfredzaamheid en digitale zorg voor mantelzorgers en vrijwilligers: niet overnemen, samen oefenen in kleine stappen en signalen doorgeven.

Over de training

Hoe help je iemand weer zelf te doen, zonder het over te nemen?

Meneer De Leeuw heeft dementie. Zijn eten uit de magnetron wordt steeds droog, en dat frustreert hem. Hij wil het zelf blijven doen. Vrijwilliger Noël neemt het niet over, maar oefent met hem één stap tegelijk. Eerst alleen het deksel van het bakje halen. Pas als dat foutloos gaat en vaak genoeg herhaald is, volgt de volgende stap. Zo bouwt meneer weer vertrouwen op.

Deze training is voor mantelzorgers en vrijwilligers. Als mantelzorger zorg je thuis voor een naaste en werk je samen met de wijkverpleging. Als vrijwilliger ondersteun je bij dagelijkse dingen en activiteiten, en doe je geen zorgtaken. Voor allebei geldt: je kijkt naar wat iemand nog wél kan en wil. Zie je dat er meer nodig is, dan geef je dat door aan de wijkverpleegkundige.

Wat je leert

  • Je kent de drie pijlers van reablement, met als eerste: neem niet over wat iemand zelf kan.
  • Je weet dat mensen met dementie nog nieuwe dingen kunnen leren, en je kent vier leermethoden, zoals foutloos leren.
  • Je legt het verschil uit tussen zelfredzaamheid (zelf dingen kunnen doen) en eigen regie (zelf beslissen).
  • Je stelt open vragen zonder suggesties, zodat je geen aannames doet.
  • Je herkent signalen van eenzaamheid, onveiligheid, minder bewegen en een overbelaste mantelzorger.
  • Je weet welke digitale hulpmiddelen er zijn en bij wie je ze aankaart.

Waar je op let

  • Wie uit goede bedoelingen taken overneemt, maakt iemand juist afhankelijker.
  • Hulp kan niet worden opgelegd: de ander houdt de controle.
  • Losse draden, kapotte spullen of een gasfornuis dat aan blijft, zijn signalen van minder veiligheid in huis.
  • "Mijn kleding hoef je niet te wassen, niemand komt toch langs" kan wijzen op eenzaamheid.
  • Een mantelzorger die moe is, snel boos wordt of minder vaak komt, kan overbelast zijn.
Opbouw van de training

Hoe is de training opgebouwd?

De training heeft drie modules. Je begint met de vraag of mensen met vergevorderde dementie nog kunnen leren. Daarna volgen voorbeelden en casussen, zoals meneer Van Dijk die halverwege het koffiezetten vastloopt. Bij elke casus bedenk je eerst zelf wat je zou doen en zie je daarna een voorbeeldantwoord. In de tweede module vul je de ZelfredzaamheidsRadar in met je naaste of de cliënt. De derde module laat digitale hulpmiddelen zien, met video's en herkenbare uitspraken van cliënten.

  • Reablement: de drie pijlers en leren bij dementie, NAH en chronische aandoeningen. Met tips zoals beginnen bij de laatste stap, zodat iemand meteen succes ervaart.
  • Zelfredzaamheid en eigen regie: het verschil tussen beide en tips voor een goed gesprek. Je versterkt eigen regie via kracht, contacten, motivatie en eigenaarschap.
  • Digitale zorg: hulpmiddelen voor sociaal contact en voor veiligheid, zoals beeldbellen, een digitale klok en een GPS-tracker, en de signalen die erom vragen.
Zo ziet de training eruit

Van starten tot certificaat, op de telefoon

Zo doorloopt je medewerker de training in de app.

Begin bij wat je al weet

Eerst een stelling om over na te denken: “Mensen met vergevorderde dementie kunnen nog nieuwe dingen leren.” Waar of niet waar? Het antwoord laat zien wat je medewerker al weet.

Leer in kleine stappen

Kaartje voor kaartje, op het moment dat het uitkomt. Zoals “Niet onnodig taken overnemen” in de module Reablement.

Oefen met echte situaties

Dan oefenen met wat je echt tegenkomt: “Wat zou Noël kunnen doen om het leren leuker te maken?” Goed of fout, de uitleg volgt meteen.

Gespreid leren

Een korte melding op de telefoon haalt de stof terug: “Op de grond liggen veel losse draden. Dit is een signaal van minder … bij de cliënt.” Zo blijft het beter hangen.

Wat kun je na deze training?

Je helpt iemand stap voor stap. Je knipt een handeling op, doet het eerst voor en blijft erbij als die het zelf probeert. Je geeft complimenten en blijft daarna bereikbaar, bijvoorbeeld met een belletje of appje. Je vraagt wat iemand zelf wil, ook als je zelf al een oplossing ziet. En je weet bij wie je signalen of een vraag over digitale zorg neerlegt.

Wat het je team oplevert

Mantelzorgers en vrijwilligers zijn vaak dicht bij de cliënt. Met deze training werken ze vanuit dezelfde gedachte als het team: niet overnemen wat iemand zelf kan. Ze herkennen signalen van eenzaamheid, onveiligheid of een overbelaste mantelzorger, en geven die door aan de wijkverpleegkundige. Zo komen digitale hulpmiddelen eerder in beeld. De training legt ook uit dat de zorgverzekering ze vaak vergoedt.

In de training verwijzen we naar Reable Nederland, de toolkit Werken aan eigen regie van Movisie en de ZelfredzaamheidsRadar voor verdieping.

Zorgstudent van Hups in gesprek met een oudere man aan tafel
Klantverhaal

Hups Academy krijgt vorm met Primio

Zorgstudenten leren digitaal en locatie onafhankelijk met 48 microtrainingen in de Primio app

48

Modules Uit onze kennisbibliotheek

105.254

Leermomenten Verspreid over de dag

8

Beoordeling samenwerking

Lees dit klantverhaal
Veelgestelde vragen

Vragen over deze training

Staat je vraag er niet bij? Bel ons op
010 - 307 24 62 of ga naar:

Neem contact op

Welke digitale hulpmiddelen zijn er voor ouderen thuis?

Er zijn digitale hulpmiddelen voor sociaal contact en voor veiligheid en zelfstandigheid. Denk aan beeldbellen, een agenda-app met familie, een GPS-tracker met alarmfunctie, een digitale klok, een slimme weegschaal of een medicijndispenser. De zorgverzekering vergoedt ze vaak. De wijkverpleegkundige weet meestal wat mogelijk is en kan de aanvraag regelen.

Kan iemand met dementie nog nieuwe dingen leren?

Ja, ook mensen met gevorderde dementie kunnen nog nieuwe dingen leren, omdat niet alle delen van het geheugen even erg zijn aangetast. De training noemt vier leermethoden, zoals foutloos leren en associatieleren. Een voorbeeld: een favoriete sjaal over de jas helpt mevrouw Scholten eraan te denken de jas aan te trekken.

Wat is het verschil tussen zelfredzaamheid en eigen regie?

Zelfredzaamheid is zelf dagelijkse dingen kunnen doen, eigen regie is zelf beslissen over je leven en zorg. Mevrouw Bakker gebruikt bijvoorbeeld hulpmiddelen om zelf te koken: dat is zelfredzaamheid. Ze kiest zelf wanneer ze kookt en of ze soms eten laat bezorgen: dat is eigen regie. Let je alleen op zelfredzaamheid, dan vergeet je soms wat iemand wil.

Wat is reablement?

Reablement helpt mensen hun zelfstandigheid te behouden of terug te winnen. Het kijkt niet vooral naar wat iemand niet meer kan, maar naar wat wel kan en hoe je dat versterkt. Er zijn drie pijlers. Neem niet over wat iemand zelf kan. Help herwinnen wat niet meer lukt. En zoek samen een oplossing voor wat overblijft.

Geheel vrijblijvend

Benieuwd wat Primio voor jouw organisatie kan betekenen?

In een kort gesprek ontdekken we samen de uitdagingen van je organisatie en wat Primio daarin kan doen.

Jules Weijdema

Jules Weijdema

Adviseur en Oprichter van Primio

Tablet met het Primio-dashboard en de uitkomsten van een medewerkersenquête