Herken onvrijwillige zorg, bedenk alternatieven en weet hoe het stappenplan van de Wet zorg en dwang werkt.
Wet zorg en dwang (Wzd): leer onvrijwillige zorg herkennen en voorkomen, alternatieven bedenken en het stappenplan volgen. Voor zorg en welzijn.
Mevrouw Epe heeft dementie en drinkt voor het slapengaan een borrel. Soms drinkt ze er per ongeluk meer, omdat ze vergeet dat ze er al een op heeft. Haar dochter vraagt Noor, leefondersteuner, om de fles te verstoppen. Dat lijkt een kleine moeite, maar het beperkt mevrouw in hoe ze haar leven inricht. Het alternatief uit de training: zorg dat er maar één jeneverglas in huis is.
Deze training is voor leefondersteuners, helpenden, verzorgenden, verpleegkundigen en welzijnsmedewerkers. De Wet zorg en dwang (Wzd) geldt voor mensen met dementie, een verstandelijke beperking of niet-aangeboren hersenletsel. Onvrijwillige zorg komt vaker voor dan je denkt, al bij kleding klaarleggen terwijl iemand liever zelf kiest. Werk je veel met mensen met dementie? Dan sluit Dementie: zorg en begeleiding hierop aan.
Niemand in deze rollen beslist alleen over onvrijwillige zorg: dat doet de zorgverantwoordelijke, na overleg. Als verzorgende of verpleegkundige krijg je ook te maken met verzet bij medische handelingen, zoals een cliënt die medicijnen weigert. Als leefondersteuner, helpende of welzijnsmedewerker gaat het vaker om bezoek, bewegingsvrijheid of het dagelijks leven. Iedereen herkent verzet, zoekt alternatieven en bespreekt twijfel in het team.
De training heeft vier modules en twee quizzen. Je begint met wat de Wzd regelt en wat onvrijwillige zorg is. Daarna kijk je naar dementie: iemand kan vaak meer dan we denken of toelaten. In de praktijkmodule volg je het stappenplan. Je bekijkt situaties met een alternatief, zoals meneer Boersma die graag wandelt maar soms verdwaalt. In quizvragen beoordeel je of iets onvrijwillige zorg is, zoals een rolstoel op de rem zetten. Een overzicht met video sluit af.
Stappenplannen en kaarten die je tijdens je dienst in de app opzoekt.
Je ziet het moment waarop gewone zorg onvrijwillig wordt, bijvoorbeeld als iemand tegenwerkt bij het wassen. Je zoekt eerst naar het waarom van het gedrag en bedenkt een alternatief. Lijkt onvrijwillige zorg toch nodig, dan vraag je eerst toestemming aan de zorgverantwoordelijke. Twijfel je, dan bespreek je het in het team.
Je team herkent onvrijwillige zorg in dagelijkse handelingen en zoekt eerst naar alternatieven, ook als familie iets anders vraagt. Iedereen kent het stappenplan en weet dat beslissen samen gebeurt, onder meer met de Wzd-functionaris. Zo voorkom je willekeur en blijft onvrijwillige zorg het laatste redmiddel.
In de training verwijzen we naar de alternatievenbundel van Vilans voor meer ideeën.
Zo doorloopt je medewerker de training in de app.
Je medewerker opent de training in de app, op het moment dat het uitkomt.
Korte onderdelen van een paar minuten. De voortgang blijft bewaard.
Na de quiz is de training behaald.
Direct in de app. In het dashboard zie je wie het heeft.
Leefondersteuners bij DSV Leven voelen zich zekerder in hun rol dankzij korte, praktische modules in de Primio app
25
Trainingen Voor leefondersteuners
92%
Certificaten Behaald in de eerste maanden
8+
Beoordeling Van medewerkers
De Wzd-functionaris toetst of onvrijwillige zorg echt het laatste redmiddel is en of er genoeg alternatieven zijn geprobeerd. Ook controleert deze persoon of alles volgens de wet gaat. De Wzd-functionaris is een arts, gz-psycholoog of orthopedagoog-generalist. Die mag bij je eigen organisatie werken, maar geeft altijd een onafhankelijk oordeel.
Onvrijwillige zorg mag alleen als laatste redmiddel: bij ernstig nadeel en als er geen alternatieven meer zijn. Ernstig nadeel is er bijvoorbeeld als een cliënt zichzelf of anderen in gevaar brengt of zichzelf ernstig verwaarloost. Je volgt dan het stappenplan van je organisatie. In een noodsituatie gelden aparte regels.
Onvrijwillige zorg is alle zorg waar de cliënt niet mee instemt of waar die zich tegen verzet. Ook als de vertegenwoordiger wel instemt of de cliënt niets zegt, is het onvrijwillig. Voorbeelden zijn de bewegingsvrijheid beperken, toezicht houden met camera's, bezoek beperken of iemand wassen die dat liever zelf doet.
Ja, deze online training gaat over de Wet zorg en dwang (Wzd). Je leert onvrijwillige zorg herkennen, voorkomen en passende alternatieven bieden. In vier modules komen de betekenis van de wet, dementie, het stappenplan in de praktijk en een overzicht aan bod. De training is voor leefondersteuners, helpenden, verzorgenden, verpleegkundigen en welzijnsmedewerkers.
Een training levert één punt op per uur studiebelasting, volgens de norm van V&VN. Primio berekent de leertijd per training op basis van het aantal schermen, en een accreditatiefunctionaris controleert die berekening. Zodra een training geaccrediteerd is, staat het aantal punten bij de training.
Ja, een medewerker kan opnieuw punten halen op dezelfde training, met minimaal een jaar tussen twee keer afronden. V&VN staat herhaling toe. Een jaar is lang genoeg om kennis echt op te frissen, en omdat Primio geaccrediteerde trainingen jaarlijks herziet, werkt de medewerker dan met actuele inhoud.
Ja. Een Primio-training bestaat uit korte modules die de medewerker over een paar dagen of weken doorloopt, en voldoet aan dezelfde eisen als klassikale scholing. Dat past bij medewerkers die diensten draaien en moeilijk een dagdeel vrij kunnen maken. Gespreid leren met herhaling zorgt er bovendien voor dat kennis beter blijft hangen dan na één lange zit.
Primio werkt met het vierogenprincipe: twee aangewezen accreditatiefunctionarissen beoordelen elke training voordat die geaccrediteerd wordt, en wie een training schrijft, keurt die nooit zelf goed. Geaccrediteerde trainingen worden minstens één keer per jaar herbeoordeeld tegen de actuele richtlijnen. Deelnemers vullen na afloop een korte evaluatie in, en die feedback wordt verwerkt. Verandert een training ingrijpend, dan wordt die opnieuw geaccrediteerd.
Primio schrijft de punten automatisch bij in PE-online, het systeem waarin het Kwaliteitsregister scholing registreert, direct nadat de medewerker de training heeft afgerond. De medewerker vult één keer het registratienummer van V&VN of het BIG-nummer in bij het eigen profiel in de app, en hoeft verder niets in te voeren of te uploaden. Heeft een training een praktijkdeel, dan volgen de punten pas als een collega, praktijkbegeleider of leidinggevende de praktijk heeft afgetekend.
De punten blijven staan. Ze worden geregistreerd in het Kwaliteitsregister van V&VN, gekoppeld aan het registratienummer of BIG-nummer van de medewerker, en niet aan het account in Primio.
De accreditatiepunten zijn bedoeld voor verzorgenden en verpleegkundigen die in het Kwaliteitsregister V&V van V&VN staan. Zij hebben geaccrediteerde punten nodig voor hun herregistratie, die elke vijf jaar plaatsvindt. Medewerkers die niet in het register staan, kunnen de training gewoon volgen en afronden, maar krijgen er geen punten voor.
Instellingsaccreditatie betekent dat V&VN Primio heeft erkend als instelling die de eigen trainingen zelf beoordeelt en accrediteert voor het Kwaliteitsregister V&V. Elke training voldoet aan dezelfde eisen als ander geaccrediteerd aanbod: heldere leerdoelen, onderbouwing met actuele richtlijnen en bronnen, een omschreven doelgroep en een kloppende studiebelasting. V&VN controleert dit vier keer per jaar met een steekproef.
Primio accrediteert ruim veertig trainingen voor verzorgenden en verpleegkundigen voor het Kwaliteitsregister V&V van V&VN. Primio heeft sinds 15 oktober 2026 instellingsaccreditatie van V&VN, en de trainingen worden gefaseerd in de accreditatieaanvraag gezet. Onder 'Praktisch' bij een training zie je of die in aanvraag is of geaccrediteerd, en hoeveel punten die oplevert.
Bekijk alle trainingen
Geheel vrijblijvend
In een kort gesprek ontdekken we samen de uitdagingen van je organisatie en wat Primio daarin kan doen.
Jules Weijdema
Adviseur en Oprichter van Primio
