Wat doe je als een cliënt over je grens gaat?
Youssef is helpende. Meneer Safar noemt hem een nietsnut. Youssef wacht even af, maar meneer gaat door. Dan zegt Youssef rustig: 'Meneer Safar, u noemt mij een nietsnut. Ik accepteer dat niet.' Meneer schrikt: 'Oh, ik wist niet dat je boos werd.' Wat doet Youssef nu? En wat als het niet bij één keer blijft?
Deze training over ongewenst gedrag is voor de helpende (plus), de verzorgende en verpleegkundige, en de welzijnsmedewerker. Ongewenst gedrag kan komen van cliënten, mantelzorgers, familie, collega's of je leidinggevende. Je leert het verschil met onbegrepen gedrag, dat voortkomt uit een ziektebeeld zoals dementie.
Een deel van de voorbeelden speelt tijdens de verzorging, zoals wassen of aankleden. Als welzijnsmedewerker doe je die verzorging niet, maar je komt hetzelfde gedrag tegen tijdens begeleiding en activiteiten. Signalen, grenzen aangeven en melden gelden voor iedere rol op dezelfde manier.
Wat je leert
- Je herkent vormen van ongewenst gedrag: fysiek, mentaal, seksueel en emotioneel.
- Je herkent waarschuwingssignalen, ook in je eigen gedrag en grapjes.
- Je geeft je grens aan met de ABC-methode: afwachten, benoemen, consequenties.
- Je reageert op medelijden wekken en klagen met begrip, zonder je grens te verschuiven.
- Je legt het verschil uit tussen ongewenst en onbegrepen gedrag, en je weet hoe je onbegrepen gedrag opvangt.
- Je weet hoe je een incident meldt en bespreekt.
Waar je op let
- Een hand op de schouder of 'schatje' lijkt onschuldig, maar kan ongewenst zijn of worden.
- Zonder duidelijke reactie kan medelijden wekken overgaan in klagen en daarna in persoonlijke kritiek.
- Ook onbedoeld gedrag van een cliënt met dementie heeft impact op jou.
- In een onverwachte situatie kun je verstijven van schrik. Een stap achteruit helpt je uit die 'bevriesmodus'.
- Bij onbegrepen gedrag houd je afstand, maar verlies je de cliënt niet uit het oog.