Training voor
Helpende(plus), Verzorgende / Verpleegkundige

Rouwsensitief werken in de zorg

Herken rouw bij cliënten, naasten en jezelf, en weet hoe je steunt. Voor helpende, verzorgende en welzijn.

Inhoud bijgewerkt op Ontwikkeld door Elise van DansikMeegelezen door Karin Theunissen, Teamleider bij KloekGebaseerd op goedgekeurde bronnen
In het kort

Rouwsensitief werken in de zorg: herken rouwsignalen bij cliënten en naasten, steun zonder op te lossen en ga om met je eigen verdriet om een cliënt.

Over de training

Hoe steun je een cliënt die rouwt, zonder het verdriet op te lossen?

Daan is helpende. Een cliënt die steeds minder goed kan lopen, reageert boos en gefrustreerd als Daan hem helpt. Ook dat kan rouw zijn: om het verlies van gezondheid en bewegingsvrijheid. Een snelle oplossing of “het leven gaat door” helpt dan niet. Wat wel helpt: het verdriet erkennen en vragen wat de cliënt op dat moment nodig heeft. Daar oefen je mee in deze training.

Rouwsensitief werken betekent dat je bewust en begripvol omgaat met cliënten die iets of iemand verloren hebben. Deze training is voor de helpende (plus), verzorgenden, verpleegkundigen en welzijnsmedewerkers. Zoek je een training over rouw die ook voor leefondersteuners is, kijk dan bij Rouwverwerking.

Iedereen in deze doelgroepen luistert, erkent het verlies en signaleert. Lichamelijke klachten door rouw, zoals slapeloosheid of hoofdpijn, geef je door via het zorgdossier of aan een collega. Verzorgenden en verpleegkundigen beoordelen met het team of er hulp nodig is. Doorverwijzen naar een psycholoog of geestelijk verzorger bespreek je eerst met de cliënt.

Wat je leert

  • Je herkent rouw aan emotionele klachten, concentratieproblemen, lichamelijke klachten en minder sociaal contact.
  • Je gebruikt de vier sleutels van Manu Keirse: luisteren, eerlijk informatie delen, warmte bieden en de herinnering levend houden.
  • Je vermijdt dooddoeners, goedbedoelde adviezen en je eigen mening over hoe iemand moet rouwen.
  • Je stelt een vorm van bewust afscheid nemen voor, zoals een brief aan de overledene of samen een kaars branden.
  • Je herkent wanneer iemand vastzit in rouw en doorverwijzing nodig kan zijn.
  • Je herkent rouw bij jezelf en weet wat je ermee doet.

Waar je op let

  • Rouw is niet altijd zichtbaar: een cliënt kan zich emotioneel afsluiten of doen alsof er niets aan de hand is.
  • Een cliënt die zich terugtrekt en minder interesse toont in dagelijkse dingen, kan rouwen.
  • Niets zeggen uit angst iets verkeerds te zeggen, maakt het verlies eenzamer.
  • Onverwerkte rouw kan jarenlang klachten geven, zoals moeite met concentreren.
  • Rouw verschilt per cultuur: vraag welke rituelen belangrijk zijn.
Opbouw van de training

Hoe is de training opgebouwd?

De training heeft drie modules. Eerst lees je wat rouw is, welke emoties erbij horen, van verdriet tot opluchting, en waarom er geen juiste manier van rouwen is. In de tweede module gaat het om rouw bij de cliënt, met een video van Manu Keirse en situaties zoals een cliënt die lang blijft rouwen. De derde module gaat over je eigen verdriet als een cliënt achteruitgaat of overlijdt. Tussendoor beantwoord je quizvragen en denk je met reflectievragen terug aan cliënten die je zelf hebt gesteund.

  • Rouw en rouwsensitief werken: Hoe rouw zich uit, wat rouwverwerking is en waarom je signalen van rouw doorgeeft in het zorgdossier. Ook: wat je doet als een mantelzorger slecht met de eigen gevoelens kan omgaan.
  • Rouw bij de cliënt: Verlies van gezondheid, mobiliteit of een dierbare. Met de vier sleutels, wat je liever niet doet, bewust afscheid nemen en culturele verschillen.
  • Rouwen om de cliënt: Signalen van rouw bij jezelf, zoals piekeren en vermoeidheid. Met tips als erover praten, van je af schrijven en overleggen of je naar de uitvaart kunt.

Werkinfo bij deze training

Stappenplannen en kaarten die je tijdens je dienst in de app opzoekt.

No items found.

Wat kun je na deze training?

Je durft over het verlies te beginnen, ook als je bang bent iets verkeerds te zeggen. Je vraagt regelmatig hoe het gaat, ook na langere tijd, en je respecteert stilte. Je wijst op rouwondersteuning, zoals een geestelijk verzorger of een praatgroep in de buurt. En als het overlijden van een cliënt jou raakt, stop je dat niet weg.

Wat het je team oplevert

Signalen van rouw komen in het zorgdossier, zodat collega’s erop kunnen inspelen en een terugtrekkende cliënt niet over het hoofd wordt gezien. Medewerkers weten dat ze verdriet om een cliënt mogen bespreken met een collega, met jou of met de vertrouwenspersoon, ook maanden later. Ze vragen op tijd of ze naar een uitvaart kunnen gaan, of ruilen hun dienst met een collega.

Zo ziet de training eruit

Van starten tot certificaat, op de telefoon

Zo doorloopt je medewerker de training in de app.

Begin bij wat je al weet

De training start met een vraag: “Waarom is het belangrijk om aandacht te besteden aan rouwverwerking?” Zo ziet je medewerker meteen wat al bekend is en wat nog nieuw is.

Leer in kleine stappen

Kaartje voor kaartje, op het moment dat het uitkomt. Zoals “Niet oplossen, maar ondersteunen” in de module Rouw bij de cliënt.

Oefen met echte situaties

Dan oefenen met wat je echt tegenkomt: “Een cliënt is boos en reageert gefrustreerd omdat hij zijn mobiliteit verliest. Hoe reageer je?” Goed of fout, de uitleg volgt meteen.

Reflectie

Een melding vraagt je medewerker om even stil te staan bij het eigen werk: “Heb jij verdriet gevoeld om een cliënt? Bespreek wat je voelt met een collega of leidinggevende.”

Leefondersteuner van DSV Leven vouwt samen met een cliënt de was op aan tafel
Klantverhaal

DSV Leven versterkt leefondersteuners met praktische training in de Primio app

Leefondersteuners bij DSV Leven voelen zich zekerder in hun rol dankzij korte, praktische modules in de Primio app

25

Trainingen Voor leefondersteuners

92%

Certificaten Behaald in de eerste maanden

8+

Beoordeling Van medewerkers

Lees dit klantverhaal

Veelgestelde vragen

Wanneer verwijs je een rouwende cliënt door?

Je denkt aan doorverwijzen als een cliënt blijft vastzitten in rouw en niet verder komt. Dan kan een psycholoog of geestelijk verzorger nodig zijn. Je signaleert dit en bespreekt het met de cliënt. Lichamelijke klachten zoals vermoeidheid of hoofdpijn horen vaak bij rouw, maar houd ze wel in de gaten.

Hoe herken je rouw bij jezelf als zorgverlener?

Rouw bij jezelf herken je aan somberheid, piekeren, vermoeidheid, stress of lichamelijke klachten. Dat is normaal als je een band had met een cliënt, ook al tijdens diens ziekte. Laat het verdriet toe en praat erover met een collega of leidinggevende. Blijf je verdrietig, bespreek het dan met je leidinggevende of de vertrouwenspersoon.

Wat zeg je beter niet tegen iemand die rouwt?

Vermijd dooddoeners zoals “tijd heelt alle wonden” of “het leven gaat door”, omdat ze het verdriet kleiner maken. Geef ook geen goedbedoelde adviezen over hoe iemand zou moeten rouwen, en houd je eigen kijk op rouw voor je. Helemaal niets zeggen is ook geen goed idee: aandacht geven is vaak al genoeg.

Wat is rouwsensitief werken?

Rouwsensitief werken betekent dat je bewust en begripvol omgaat met cliënten die een verlies hebben meegemaakt. Dat verlies kan gaan om een dierbare, maar ook om gezondheid, werk of een ander belangrijk deel van het leven. Door oprechte aandacht te geven aan hoe rouw zich bij iemand uit, bied je een veilige omgeving waarin de cliënt zich gesteund voelt.

Vragen over accreditatie

Hoeveel accreditatiepunten levert een training op?

Een training levert één punt op per uur studiebelasting, volgens de norm van V&VN. Primio berekent de leertijd per training op basis van het aantal schermen, en een accreditatiefunctionaris controleert die berekening. Zodra een training geaccrediteerd is, staat het aantal punten bij de training.

Kan een medewerker een training vaker volgen voor punten?

Ja, een medewerker kan opnieuw punten halen op dezelfde training, met minimaal een jaar tussen twee keer afronden. V&VN staat herhaling toe. Een jaar is lang genoeg om kennis echt op te frissen, en omdat Primio geaccrediteerde trainingen jaarlijks herziet, werkt de medewerker dan met actuele inhoud.

Kun je met korte trainingen in een app accreditatiepunten halen?

Ja. Een Primio-training bestaat uit korte modules die de medewerker over een paar dagen of weken doorloopt, en voldoet aan dezelfde eisen als klassikale scholing. Dat past bij medewerkers die diensten draaien en moeilijk een dagdeel vrij kunnen maken. Gespreid leren met herhaling zorgt er bovendien voor dat kennis beter blijft hangen dan na één lange zit.

Hoe bewaakt Primio de kwaliteit van geaccrediteerde trainingen?

Primio werkt met het vierogenprincipe: twee aangewezen accreditatiefunctionarissen beoordelen elke training voordat die geaccrediteerd wordt, en wie een training schrijft, keurt die nooit zelf goed. Geaccrediteerde trainingen worden minstens één keer per jaar herbeoordeeld tegen de actuele richtlijnen. Deelnemers vullen na afloop een korte evaluatie in, en die feedback wordt verwerkt. Verandert een training ingrijpend, dan wordt die opnieuw geaccrediteerd.

Hoe komen de punten van een medewerker in PE-online?

Primio schrijft de punten automatisch bij in PE-online, het systeem waarin het Kwaliteitsregister scholing registreert, direct nadat de medewerker de training heeft afgerond. De medewerker vult één keer het registratienummer van V&VN of het BIG-nummer in bij het eigen profiel in de app, en hoeft verder niets in te voeren of te uploaden. Heeft een training een praktijkdeel, dan volgen de punten pas als een collega, praktijkbegeleider of leidinggevende de praktijk heeft afgetekend.

Wat gebeurt er met de punten als een medewerker of organisatie stopt met Primio?

De punten blijven staan. Ze worden geregistreerd in het Kwaliteitsregister van V&VN, gekoppeld aan het registratienummer of BIG-nummer van de medewerker, en niet aan het account in Primio.

Voor wie leveren de accreditatiepunten iets op?

De accreditatiepunten zijn bedoeld voor verzorgenden en verpleegkundigen die in het Kwaliteitsregister V&V van V&VN staan. Zij hebben geaccrediteerde punten nodig voor hun herregistratie, die elke vijf jaar plaatsvindt. Medewerkers die niet in het register staan, kunnen de training gewoon volgen en afronden, maar krijgen er geen punten voor.

Wat betekent het dat Primio instellingsaccreditatie heeft?

Instellingsaccreditatie betekent dat V&VN Primio heeft erkend als instelling die de eigen trainingen zelf beoordeelt en accrediteert voor het Kwaliteitsregister V&V. Elke training voldoet aan dezelfde eisen als ander geaccrediteerd aanbod: heldere leerdoelen, onderbouwing met actuele richtlijnen en bronnen, een omschreven doelgroep en een kloppende studiebelasting. V&VN controleert dit vier keer per jaar met een steekproef.

Welke Primio-trainingen zijn geaccrediteerd?

Primio accrediteert ruim veertig trainingen voor verzorgenden en verpleegkundigen voor het Kwaliteitsregister V&V van V&VN. Primio heeft sinds 15 oktober 2026 instellingsaccreditatie van V&VN, en de trainingen worden gefaseerd in de accreditatieaanvraag gezet. Onder 'Praktisch' bij een training zie je of die in aanvraag is of geaccrediteerd, en hoeveel punten die oplevert.

Vragen over accreditatie

Hoeveel accreditatiepunten levert een training op?

Een training levert één punt op per uur studiebelasting, volgens de norm van V&VN. Primio berekent de leertijd per training op basis van het aantal schermen, en een accreditatiefunctionaris controleert die berekening. Zodra een training geaccrediteerd is, staat het aantal punten bij de training.

Kan een medewerker een training vaker volgen voor punten?

Ja, een medewerker kan opnieuw punten halen op dezelfde training, met minimaal een jaar tussen twee keer afronden. V&VN staat herhaling toe. Een jaar is lang genoeg om kennis echt op te frissen, en omdat Primio geaccrediteerde trainingen jaarlijks herziet, werkt de medewerker dan met actuele inhoud.

Kun je met korte trainingen in een app accreditatiepunten halen?

Ja. Een Primio-training bestaat uit korte modules die de medewerker over een paar dagen of weken doorloopt, en voldoet aan dezelfde eisen als klassikale scholing. Dat past bij medewerkers die diensten draaien en moeilijk een dagdeel vrij kunnen maken. Gespreid leren met herhaling zorgt er bovendien voor dat kennis beter blijft hangen dan na één lange zit.

Hoe bewaakt Primio de kwaliteit van geaccrediteerde trainingen?

Primio werkt met het vierogenprincipe: twee aangewezen accreditatiefunctionarissen beoordelen elke training voordat die geaccrediteerd wordt, en wie een training schrijft, keurt die nooit zelf goed. Geaccrediteerde trainingen worden minstens één keer per jaar herbeoordeeld tegen de actuele richtlijnen. Deelnemers vullen na afloop een korte evaluatie in, en die feedback wordt verwerkt. Verandert een training ingrijpend, dan wordt die opnieuw geaccrediteerd.

Hoe komen de punten van een medewerker in PE-online?

Primio schrijft de punten automatisch bij in PE-online, het systeem waarin het Kwaliteitsregister scholing registreert, direct nadat de medewerker de training heeft afgerond. De medewerker vult één keer het registratienummer van V&VN of het BIG-nummer in bij het eigen profiel in de app, en hoeft verder niets in te voeren of te uploaden. Heeft een training een praktijkdeel, dan volgen de punten pas als een collega, praktijkbegeleider of leidinggevende de praktijk heeft afgetekend.

Wat gebeurt er met de punten als een medewerker of organisatie stopt met Primio?

De punten blijven staan. Ze worden geregistreerd in het Kwaliteitsregister van V&VN, gekoppeld aan het registratienummer of BIG-nummer van de medewerker, en niet aan het account in Primio.

Voor wie leveren de accreditatiepunten iets op?

De accreditatiepunten zijn bedoeld voor verzorgenden en verpleegkundigen die in het Kwaliteitsregister V&V van V&VN staan. Zij hebben geaccrediteerde punten nodig voor hun herregistratie, die elke vijf jaar plaatsvindt. Medewerkers die niet in het register staan, kunnen de training gewoon volgen en afronden, maar krijgen er geen punten voor.

Wat betekent het dat Primio instellingsaccreditatie heeft?

Instellingsaccreditatie betekent dat V&VN Primio heeft erkend als instelling die de eigen trainingen zelf beoordeelt en accrediteert voor het Kwaliteitsregister V&V. Elke training voldoet aan dezelfde eisen als ander geaccrediteerd aanbod: heldere leerdoelen, onderbouwing met actuele richtlijnen en bronnen, een omschreven doelgroep en een kloppende studiebelasting. V&VN controleert dit vier keer per jaar met een steekproef.

Welke Primio-trainingen zijn geaccrediteerd?

Primio accrediteert ruim veertig trainingen voor verzorgenden en verpleegkundigen voor het Kwaliteitsregister V&V van V&VN. Primio heeft sinds 15 oktober 2026 instellingsaccreditatie van V&VN, en de trainingen worden gefaseerd in de accreditatieaanvraag gezet. Onder 'Praktisch' bij een training zie je of die in aanvraag is of geaccrediteerd, en hoeveel punten die oplevert.

Geheel vrijblijvend

Benieuwd wat Primio voor jouw organisatie kan betekenen?

In een kort gesprek ontdekken we samen de uitdagingen van je organisatie en wat Primio daarin kan doen.

Jules Weijdema

Jules Weijdema

Adviseur en Oprichter van Primio

Tablet met het Primio-dashboard en de uitkomsten van een medewerkersenquête