Training voor
Helpende(plus), Verzorgende / Verpleegkundige

Palliatieve zorg: de basis

Palliatieve zorg in vier fasen en vier dimensies, met delier en dementie. Voor helpenden, verzorgenden en welzijn.

Inhoud bijgewerkt op Ontwikkeld door Elise van DansikMeegelezen door Karin Theunissen, Teamleider bij KloekGebaseerd op goedgekeurde bronnen
In het kort

Palliatieve zorg basis: de vier fasen en dimensies, een delier herkennen en zorg bij dementie in de laatste fase. Voor helpenden, verzorgenden en welzijn.

Over de training

Wat heeft een cliënt nodig in de palliatieve fase?

Helpende Joan kookt voor meneer Bosma, die ongeneeslijk ziek is. Hij drinkt er een jenevertje bij. Dan komt zijn dochter binnen. Joan hoort haar zeggen: "Jij neemt je ziekte niet serieus met je jenevertje, ik blijf straks alleen achter!" Wat doe je met zo'n moment? In palliatieve zorg blijven je zorghandelingen hetzelfde. Wat verandert, is je benadering: de kwaliteit van leven van de cliënt en de naasten staat voorop.

Deze training is voor helpenden, verzorgenden en verpleegkundigen en welzijnsmedewerkers. Als verpleegkundige ben je ook de spin in het web: je stemt de zorg af met artsen, maatschappelijk werkers en geestelijk verzorgers. Als helpende of verzorgende help je bij comfort en verzorging, en rapporteer je wat je ziet. Als welzijnsmedewerker doe je geen zorgtaken. Jij geeft aandacht aan het levensverhaal, luistert en geeft signalen door. Voor verzorgenden is er daarna Palliatieve zorg verdieping.

Wat je leert

  • Je legt het verschil uit tussen palliatieve zorg en terminale zorg.
  • Je noemt de vier fasen, van ziektegerichte palliatie tot nazorg.
  • Je herkent behoeften op de vier dimensies: fysiek, psychologisch, sociaal en spiritueel.
  • Je herkent een delier en kent de stappen: veilig, rustig, herkenning en de arts of verpleegkundige bellen.
  • Je weet waarom palliatieve zorg bij dementie direct na de diagnose begint.
  • Je weet wanneer je doorverwijst naar een geestelijk verzorger, psycholoog of maatschappelijk werker.

Waar je op let

  • Een cliënt die opeens warrig praat, hallucineert of juist heel teruggetrokken is, kan een delier hebben.
  • Bij dementie wordt een delier makkelijk gemist, omdat het erop lijkt.
  • Somberheid, slecht slapen, misselijkheid en kortademigheid kunnen psychische klachten zijn.
  • Zeg niet dat het onzin is als een cliënt met een delier iets ziet wat er niet is.
Opbouw van de training

Hoe is de training opgebouwd?

De training heeft zes modules en een afsluitende quiz. Je begint met wat palliatieve zorg is en de vier fasen. Daarna leer je de vier dimensies, met voorbeelden zoals meneer Khalid, die moeilijk accepteert dat hij zijn kinderen achterlaat. In de casusmodule bedenk je per dimensie hoe je vanuit jouw rol helpt. Na de module over delier volgt een casus met mevrouw De Vries en haar bezorgde dochter, waarin je stap voor stap kiest wat je doet. Je sluit af met de laatste fase bij dementie.

  • Wat is palliatieve zorg?: het verschil met terminale zorg, wanneer palliatieve zorg begint en de vier fasen, met het voorbeeld van mevrouw Kiet en haar uitgeputte man.
  • Palliatieve benadering: de vier dimensies, van pijn en vermoeidheid tot zingeving, en de rol van de geestelijk verzorger.
  • Casus - palliatieve benadering: vier casussen, zoals mevrouw Arends die tijdens het aankleden vertelt dat ze bang is om dood te gaan.
  • Delier: een delier herkennen, de DOS-schaal, het stappenplan en hoe je naasten geruststelt.
  • Casus - Delier: mevrouw De Vries heeft een delier door een blaasontsteking; je kiest de juiste reactie en de eerste stap.
  • Dementie: waarom palliatieve zorg meteen na de diagnose begint en de achteruitgang in de laatste fase.
Zo ziet de training eruit

Van starten tot certificaat, op de telefoon

Zo doorloopt je medewerker de training in de app.

Begin bij wat je al weet

Eerst een korte vraag: “Wie levert palliatieve zorg in Nederland?” Wat je medewerker al weet, hoeft niet opnieuw.

Leer in kleine stappen

De stof komt in kleine stukjes. In de module Delier veegt je medewerker langs kaartjes zoals “Extra risico bij dementie”. De voortgang blijft bewaard.

Oefen met echte situaties

Dan oefenen met wat je echt tegenkomt: “Mevrouw De Vries ziet dingen die er niet zijn. Hoe communiceer je met haar?” Goed of fout, de uitleg volgt meteen.

Gespreid leren

Een geheugensteuntje op de telefoon: “Waarom richten we ons ook op de naasten bij palliatieve zorg?” Herhalen op het juiste moment houdt de kennis vers.

Wat kun je na deze training?

Je kijkt naar meer dan lichamelijke klachten alleen. Je vraagt hoe het gaat, luistert naar zorgen over de dood of het levensverhaal en weet bij wie de cliënt terechtkan. Zie je plots verward gedrag, dan maak je de omgeving veilig en rustig en schakel je de arts of verpleegkundige in. Wat je ziet, schrijf je op in het zorgdossier.

Wat het je team oplevert

Je team werkt vanuit dezelfde vier dimensies en weet wie welke rol heeft. Helpenden en welzijnsmedewerkers signaleren en rapporteren, de verpleegkundige stemt af met de arts en andere zorgverleners. Een delier wordt eerder herkend, ook bij cliënten met dementie. Omdat iedereen rapporteert in het zorgdossier, loopt de zorg door tussen collega's.

In de training verwijzen we naar het Centrum voor Levensvragen voor meer over zingeving.

Leefondersteuner van DSV Leven vouwt samen met een cliënt de was op aan tafel
Klantverhaal

DSV Leven versterkt leefondersteuners met praktische training in de Primio app

Leefondersteuners bij DSV Leven voelen zich zekerder in hun rol dankzij korte, praktische modules in de Primio app

25

Trainingen Voor leefondersteuners

92%

Certificaten Behaald in de eerste maanden

8+

Beoordeling Van medewerkers

Lees dit klantverhaal
Veelgestelde vragen

Vragen over deze training

Staat je vraag er niet bij? Bel ons op
010 - 307 24 62 of ga naar:

Neem contact op

Waarom begint palliatieve zorg bij dementie meteen na de diagnose?

Palliatieve zorg begint bij dementie meteen na de diagnose, omdat de cliënt later niet meer kan vertellen hoe die wil leven en wat de wensen rond het sterven zijn. Dementie is een progressieve ziekte. Mensen met dementie overlijden vaak aan een infectie, te weinig eten en drinken, een val of het verlies van orgaanfuncties.

Wat doe je als een cliënt in de palliatieve fase een delier krijgt?

Bij een delier maak je eerst de omgeving veilig, daarna rustig, en zorg je voor herkenning, zoals een klok, foto's of vertrouwde muziek. Dan bel je de arts of verpleegkundige en volg je de instructies. Leg naasten kalm uit wat een delier is en vraag hen in de buurt te blijven. Een arts zoekt de oorzaak, zoals een infectie of uitdroging.

Wat zijn de vier fasen van palliatieve zorg?

De vier fasen zijn ziektegerichte palliatie, symptoomgerichte palliatie, palliatie in de stervensfase en nazorg. In de eerste fase wordt de ziekte nog behandeld. In de tweede fase verzwakt de cliënt en gaat het om symptomen onder controle houden. In de stervensfase draait het om de kwaliteit van sterven. Bij nazorg krijgen naasten steun bij het verlies.

Wat is het verschil tussen palliatieve en terminale zorg?

Palliatieve zorg is zorg tijdens de hele ziekte, vanaf de diagnose van een levensbedreigende ziekte. Terminale zorg gaat alleen over de laatste fase voor het overlijden. Palliatieve zorg begint vaak als genezing niet meer mogelijk is of als de arts verwacht dat iemand binnen een jaar overlijdt. Het doel is de kwaliteit van leven van de cliënt en de naasten.

Geheel vrijblijvend

Benieuwd wat Primio voor jouw organisatie kan betekenen?

In een kort gesprek ontdekken we samen de uitdagingen van je organisatie en wat Primio daarin kan doen.

Jules Weijdema

Jules Weijdema

Adviseur en Oprichter van Primio

Tablet met het Primio-dashboard en de uitkomsten van een medewerkersenquête