Training voor
Leefondersteuner, Helpende(plus), Verzorgende / Verpleegkundige, Mantelzorger, Vrijwilliger in de Zorg

Delier herkennen en handelen

Herken een delier op tijd en weet wat je doet: veilig, rustig, herkenning en hulp. Voor zorg, welzijn en naasten.

Inhoud bijgewerkt op Ontwikkeld door Elise van DansikMeegelezen door Karin Theunissen, Teamleider bij KloekGebaseerd op goedgekeurde bronnen
In het kort

Delier herkennen: plotseling verward of juist teruggetrokken gedrag. Leer de vier stappen en hoe je naasten geruststelt. Voor zorg, welzijn en naasten.

Over de training

Hoe herken je een delier, en wat doe je dan?

Mark is verzorgende en komt bij mevrouw De Vries om haar te verzorgen. Ze heeft een delier door een blaasontsteking. Mevrouw is warrig en lijkt te praten tegen dingen die er niet zijn. Haar dochter komt meteen op Mark af en maakt zich ernstig zorgen. Wat doe je eerst: de dochter geruststellen, de omgeving veilig maken of de arts bellen? In de casus kies je steeds de volgende stap.

Een delier herkennen is belangrijk voor iedereen die bij kwetsbare cliënten komt. Daarom is deze training voor leefondersteuners, de helpende (plus), verzorgenden en verpleegkundigen, welzijnsmedewerkers, mantelzorgers en vrijwilligers. Een delier kan makkelijk worden gemist bij mensen met dementie. Wil je daar meer over weten, kijk dan bij Dementie de basis.

Wie doet wat?

  • Als verzorgende of verpleegkundige overleg je met de arts, volg je diens instructies op en rapporteer je in het zorgdossier.
  • Als helpende of leefondersteuner signaleer je de verandering, maak je de omgeving veilig en rustig en schakel je de verpleegkundige of arts in.
  • Als welzijnsmedewerker, vrijwilliger of mantelzorger beoordeel je de situatie niet zelf. Je let op plotselinge veranderingen, blijft kalm en waarschuwt de verpleegkundige of arts.

Wat je leert

  • Je herkent een delier aan plotseling warrig, onrustig of juist teruggetrokken en emotieloos gedrag.
  • Je kent de vier stappen: omgeving veilig, omgeving rustig, zorgen voor herkenning en de arts of verpleegkundige bellen.
  • Je past je communicatie aan als iemand dingen ziet die er niet zijn.
  • Je legt naasten rustig uit wat een delier is en waarom ze beter in de buurt blijven.

Waar je op let

  • Bij dementie lijkt een delier op de dementie zelf: let extra op plotselinge veranderingen in gedrag of aandacht.
  • Een delier komt vaak voor bij kwetsbare cliënten, vooral in de palliatieve fase.
  • Mogelijke oorzaken zijn een infectie zoals een blaas- of longontsteking, uitdroging, pijn, stress of een bijwerking van morfine of morfineachtige middelen. Een arts zoekt de oorzaak.
  • Zeg niet dat het onzin is als iemand iets ziet wat er niet is: vertel rustig wat jij ziet.
Opbouw van de training

Hoe is de training opgebouwd?

De training heeft twee modules. In de eerste module leer je wat een delier is, hoe je het herkent en wat het stappenplan is. Je maakt kennis met de DOS-schaal, de Delirium Observatie Screening, en tussendoor beantwoord je quizvragen, bijvoorbeeld over meneer At, die niet te verstaan is terwijl zijn broer schrikt. In de tweede module volg je de casus van mevrouw De Vries en kies je bij elke situatie wat je doet.

  • Delier: Wat een delier is, het extra risico bij dementie, de DOS-schaal en de vier stappen. Met tips voor herkenning, zoals een klok, foto’s van familie en eigen muziek.
  • Casus - Delier: Mevrouw De Vries is warrig door een blaasontsteking en haar dochter is bezorgd. Je kiest hoe je reageert, wat de eerste stap is en wanneer je de arts belt.
Zo ziet de training eruit

Van starten tot certificaat, op de telefoon

Zo doorloopt je medewerker de training in de app.

Begin bij wat je al weet

Eerst een korte vraag: “Wat is een delier?” Wat je medewerker al weet, hoeft niet opnieuw.

Leer in kleine stappen

Kaartje voor kaartje, op het moment dat het uitkomt. Zoals “Extra risico bij dementie” in de module Delier.

Oefen met echte situaties

Een oefenvraag uit het werk zelf: “Mevrouw De Vries ziet dingen die er niet zijn. Hoe communiceer je met haar?” Direct na het antwoord leest je medewerker waarom.

Gespreid leren

Een korte melding op de telefoon haalt de stof terug: “Plots heel teruggetrokken zijn: is dat een symptoom van een delier?” Zo blijft het beter hangen.

Wat kun je na deze training?

Je ziet sneller dat een cliënt plotseling anders is dan anders, ook als die juist stil en teruggetrokken wordt. Je raapt spullen van de grond, zet de tv uit en praat rustig in korte zinnen. Je vertelt zo vaak als nodig wie je bent en welke dag het is. Daarna laat je de situatie beoordelen door de arts of verpleegkundige.

Wat het je team oplevert

Een delier gaat vaak binnen een paar dagen over als de oorzaak behandeld kan worden. Op tijd herkennen en melden telt dus. Met deze training gebruikt iedereen om de cliënt heen dezelfde vier stappen, van vrijwilliger tot verpleegkundige. Wie bevoegd is, rapporteert in het zorgdossier. Familie krijgt overal dezelfde rustige uitleg.

Leefondersteuner van DSV Leven vouwt samen met een cliënt de was op aan tafel
Klantverhaal

DSV Leven versterkt leefondersteuners met praktische training in de Primio app

Leefondersteuners bij DSV Leven voelen zich zekerder in hun rol dankzij korte, praktische modules in de Primio app

25

Trainingen Voor leefondersteuners

92%

Certificaten Behaald in de eerste maanden

8+

Beoordeling Van medewerkers

Lees dit klantverhaal
Veelgestelde vragen

Vragen over deze training

Staat je vraag er niet bij? Bel ons op
010 - 307 24 62 of ga naar:

Neem contact op

Wat is de DOS-schaal?

De DOS-schaal (Delirium Observatie Screening) is een lijst van 13 vragen die helpt om een delier te herkennen. De observaties worden drie keer per dag gedaan, bijvoorbeeld tijdens drie diensten. Zo kun je vaststellen of er symptomen van een delier zijn.

Hoe ga je om met familie van een cliënt met een delier?

Je blijft kalm en legt uit wat een delier is en waardoor het kan komen. Voor naasten is een delier vaak angstig. Vertel dat de cliënt herkenning nodig heeft en dat het belangrijk is de cliënt niet alleen te laten. Vraag naasten daarom kalm te blijven en in de ruimte te blijven.

Wat doe je als je denkt dat een cliënt een delier heeft?

Je volgt vier stappen: maak de omgeving veilig, maak de omgeving rustig, zorg voor herkenning en bel de arts of verpleegkundige. Veilig betekent bijvoorbeeld spullen van de grond rapen en scherpe voorwerpen wegleggen. Rustig betekent geen harde geluiden of fel licht. Daarna beoordeelt de arts of verpleegkundige de situatie.

Wat is een delier?

Een delier is een plotselinge verandering in denken en gedrag. Iemand praat bijvoorbeeld warrig, ziet dingen die er niet zijn of is onrustig. Een delier kan zich ook uiten in plotseling teruggetrokken en emotieloos gedrag. De klachten kunnen gedurende de dag wisselen. Het komt vaak voor bij kwetsbare cliënten, vooral in de palliatieve fase.

Geheel vrijblijvend

Benieuwd wat Primio voor jouw organisatie kan betekenen?

In een kort gesprek ontdekken we samen de uitdagingen van je organisatie en wat Primio daarin kan doen.

Jules Weijdema

Jules Weijdema

Adviseur en Oprichter van Primio

Tablet met het Primio-dashboard en de uitkomsten van een medewerkersenquête