Training voor
Helpende(plus), Verzorgende / Verpleegkundige

Dementie: de basis voor zorg en welzijn

Soorten dementie, fasen van ik-beleving, onbegrepen gedrag en hulpweigering, voor helpenden, verzorgenden en welzijn.

Inhoud bijgewerkt op Ontwikkeld door Elise van DansikMeegelezen door Karin Theunissen, Teamleider bij KloekGebaseerd op goedgekeurde bronnen
In het kort

Dementie de basis: leer de vier fasen van ik-beleving, onbegrepen gedrag met de ABCs-methode en hulpweigering. Voor helpenden, verzorgenden en welzijn.

Over de training

Hoe ga je om met een cliënt met dementie?

Meneer Mohammed is net verhuisd. Hij duwt medewerkers en andere bewoners van zich af en roept: "Blijf uit de buurt!" Andere bewoners worden er onrustig van. Waar komt dit gedrag vandaan? Misschien herkent hij het personeel en de bewoners nog niet. Met de ABCs-methode breng je het gedrag stap voor stap in kaart en zoek je samen naar oplossingen, zoals een prikbord met foto's van het personeel.

Deze training is voor verzorgenden en verpleegkundigen, helpenden en welzijnsmedewerkers. Werk je in de huishoudelijke hulp of als leefondersteuner? Dan is De cliënt met dementie de versie voor jou. Als verzorgende of helpende pas je de tips bij hulpweigering toe tijdens de verzorging. Als welzijnsmedewerker doe je geen zorgtaken zoals wassen of medicijnen geven. Jij zet wel activiteiten in, zoals samen herinneringen ophalen, en meldt veranderingen in gedrag.

Wat je leert

  • Je noemt de vier meest voorkomende soorten dementie en het verschil met Korsakov en een delier.
  • Je herkent de vier fasen van ik-beleving en past je benadering aan per fase.
  • Je brengt onbegrepen gedrag in kaart met de ABCs-methode en werkt volgens het signaleringsplan.
  • Je zet activerende interventies in, zoals zintuigactivering, reminiscentie en bewegen.
  • Je weet wat je doet als een cliënt hulp weigert, en wanneer je overlegt met de zorgverantwoordelijke.
  • Je stemt af met de mantelzorger vanuit diens vier rollen.

Waar je op let

  • Plotseling ander gedrag kan wijzen op een delier: dat rapporteer je meteen.
  • Zorg geven die de cliënt weigert, mag nooit zomaar: dan is de Wet zorg en dwang van toepassing.
  • Een cliënt als een kind behandelen, negeren of misleiden is persoonsondermijnend.
  • Hoe langer iemand dementie heeft, hoe meer de cliënt let op hoe je iets zegt en minder op wat je zegt.
Opbouw van de training

Hoe is de training opgebouwd?

De training heeft negen modules en een afsluitende quiz. Je start met kennis over soorten dementie, oorzaken en symptomen. Daarna leer je interventies bij onbegrepen gedrag en oefen je met twee korte casussen: een oud-brandweerman en een oud-lerares die hun leven weinig zinvol vinden. Je bekijkt per fase van ik-beleving wat je kunt doen en zeggen. Je sluit af met hulpweigering, communicatie, samenwerken met de mantelzorger en een kennistest met mevrouw Ter Noot, die vergeet het gas uit te zetten.

  • Wat is dementie?: dementie als verzamelnaam, Alzheimer, vasculaire, frontotemporale en Lewy Body dementie, en ziekten die erop lijken, zoals Korsakov en delier.
  • Interventies: onbegrepen gedrag zoals agitatie en apathie, het signaleringsplan en de ABCs-methode met de casus van meneer Mohammed.
  • Casus - interventies bij dementie: je bedenkt een betekenisvolle activiteit voor een oud-brandweerman en een oud-lerares.
  • Contact met de cliënt: de vier fasen van ik-beleving, van de bedreigde tot de verzonken ik, en persoonsgerichte zorg met persoonsversterkende acties.
  • Jouw benadering: een video over persoonsgerichte zorg.
  • Hulpweigering en hulpmiddelen: zes tips bij hulpweigering en hulpmiddelen zoals GPS, dwaaldomotica en een robotknuffel.
  • Communicatie: tien tips, zoals oogcontact maken, gesloten vragen stellen en niet corrigeren, en wanneer je de waarheid achterwege mag laten.
  • Samenwerken: het multidisciplinair overleg (MDO), de casus van meneer Jansen die op de grond kruipt en de vier rollen van de mantelzorger.
  • Test je kennis: quizvragen over hallucinaties, hersenschade en de fasen van ik-beleving.
Zo ziet de training eruit

Van starten tot certificaat, op de telefoon

Zo doorloopt je medewerker de training in de app.

Begin bij wat je al weet

De training opent met een stelling: “In Nederland hebben ongeveer 100.000 mensen dementie.” Je medewerker kiest waar of niet waar. Zo is meteen duidelijk wat al bekend is.

Leer in kleine stappen

Kaartje voor kaartje, op het moment dat het uitkomt. Zoals “Betekenisvol activeren” in de module Interventies.

Oefen met echte situaties

Je medewerker oefent met een situatie uit de praktijk: “Mevrouw ter Noot vergeet het gas uit te zetten. Ze lacht het ongemakkelijk weg. In welke fase bevindt ze zich?” Bij elk antwoord volgt direct uitleg.

Gespreid leren

Een geheugensteuntje op de telefoon: “Welke vorm van dementie komt in Nederland het meeste voor?” Herhalen op het juiste moment houdt de kennis vers.

Wat kun je na deze training?

Je ziet onbegrepen gedrag niet meer als lastig, maar als een signaal. Je vraagt je af in welke fase de cliënt zit en wat die nodig heeft. Weigert een cliënt te douchen, dan dring je niet aan maar probeer je het anders of later. En je weet welke vragen je aan de mantelzorger stelt om de cliënt beter te leren kennen.

Wat het je team oplevert

Je team spreekt dezelfde taal over dementie: de fasen van ik-beleving, het signaleringsplan en de ABCs-methode. Collega's weten dat zorg die een cliënt weigert onder de Wet zorg en dwang valt en dat ze dan overleggen met de zorgverantwoordelijke. De training behandelt persoonsgerichte zorg zoals die in het Kwaliteitskader Verpleeghuiszorg is vastgelegd. Zo kun je laten zien dat je team daar aandacht aan geeft.

In de training verwijzen we naar de hulpmiddelenwijzer van Vilans en naar Zorg voor Beter voor meer over technologie en dementie.

Leefondersteuner van DSV Leven vouwt samen met een cliënt de was op aan tafel
Klantverhaal

DSV Leven versterkt leefondersteuners met praktische training in de Primio app

Leefondersteuners bij DSV Leven voelen zich zekerder in hun rol dankzij korte, praktische modules in de Primio app

25

Trainingen Voor leefondersteuners

92%

Certificaten Behaald in de eerste maanden

8+

Beoordeling Van medewerkers

Lees dit klantverhaal
Veelgestelde vragen

Vragen over deze training

Staat je vraag er niet bij? Bel ons op
010 - 307 24 62 of ga naar:

Neem contact op

Hoeveel accreditatiepunten levert de training Dementie: de basis op?

De training Dementie: de basis levert 4 accreditatiepunten op in het Kwaliteitsregister V&V van V&VN. De punten volgen de V&VN-norm voor studiebelasting en staan los van de tijd die een medewerker in de app bezig is; die tijd staat onder 'Praktisch'. Primio schrijft de punten automatisch bij in PE-online zodra de training is afgerond. Ze gelden voor verzorgenden en verpleegkundigen die in het register staan.

Wat doe je als een cliënt met dementie hulp weigert?

Je geeft nooit zomaar zorg die de cliënt weigert, want dan is de Wet zorg en dwang van toepassing. Je kunt wel proberen de cliënt mee te krijgen: ga mee in de beleving, leid af, vertel wat je gaat doen of zet muziek op. Wil de cliënt echt niet? Overleg dan met de zorgverantwoordelijke.

Wat is de ABCs-methode bij onbegrepen gedrag?

De ABCs-methode is een stappenplan om onbegrepen gedrag in kaart te brengen en oplossingen te bedenken. Je kijkt naar de Actie (welk gedrag zie je), de Bewegers (waar komt het vandaan) en de Consequenties (wat zijn de gevolgen). Daarna bespreek je Samen oplossingen met andere betrokkenen. Het zorgteam en de familie kijken later of de oplossing heeft geholpen.

Wat zijn de vier fasen van dementie?

De vier fasen van ik-beleving zijn de bedreigde ik, de verdwaalde ik, de verborgen ik en de verzonken ik. In de bedreigde ik merk je dat de cliënt controle verliest en boos of angstig wordt. In de verzonken ik maakt de cliënt geen contact meer. Per fase leer je wat helpt, zoals vaste routines of juist zachte muziek en een rustige stem.

Vragen over accreditatie

Hoeveel accreditatiepunten levert een training op?

Het aantal accreditatiepunten verschilt per training. V&VN kent één punt toe per uur studiebelasting, dus een uitgebreide training levert meer punten op dan een korte. Primio berekent de leertijd per training op basis van het aantal schermen, en een accreditatiefunctionaris controleert die berekening. Bij elke geaccrediteerde training staat onder 'Praktisch' hoeveel punten die oplevert.

Waarom kost een training minder tijd dan het aantal accreditatiepunten doet vermoeden?

Bij elke training staat hoeveel tijd het doorlopen in de app ongeveer kost. Die tijd is vaak korter dan de studiebelasting waarop de accreditatiepunten zijn gebaseerd. Hoeveel punten een training oplevert, verschilt per training: V&VN kent één punt toe per uur studiebelasting. Onder 'Praktisch' zie je per geaccrediteerde training hoeveel punten die oplevert, van 1 punt voor een korte training tot 5 punten voor een uitgebreide.

De inhoud en de eisen zijn gelijk aan ander geaccrediteerd aanbod. Het verschil zit in de vorm. Veel geaccrediteerde scholing volg je in één lange zit, klassikaal of als e-learning. Een Primio-training bestaat uit korte modules die de medewerker gespreid over enkele dagen of weken doorloopt. Door die compacte opzet kost de training minder tijd, terwijl de medewerker dezelfde stof leert. Gespreide herhaling en het actief ophalen van kennis zorgen er bovendien voor dat die stof beter blijft hangen en vaker wordt toegepast dan na eenmalige scholing. Primio heeft deze werkwijze afgestemd met V&VN.

Meer over deze manier van leren lees je in onze visie op leren.

Hoe komen de punten van een medewerker in PE-online?

Primio schrijft de punten automatisch bij in PE-online, het systeem waarin het Kwaliteitsregister scholing registreert, direct nadat de medewerker de training heeft afgerond. De medewerker vult één keer het registratienummer van V&VN of het BIG-nummer in bij het eigen profiel in de app, en hoeft verder niets in te voeren of te uploaden. Heeft een training een praktijkdeel, dan volgen de punten pas als een collega, praktijkbegeleider of leidinggevende de praktijk heeft afgetekend.

Meer vragen over accreditatie

Geheel vrijblijvend

Benieuwd wat Primio voor jouw organisatie kan betekenen?

In een kort gesprek ontdekken we samen de uitdagingen van je organisatie en wat Primio daarin kan doen.

Jules Weijdema

Jules Weijdema

Adviseur en Oprichter van Primio

Tablet met het Primio-dashboard en de uitkomsten van een medewerkersenquête