Hoe herken je dementie bij een cliënt, en wat doe je dan?
Je gaat als welzijnsmedewerker met meneer Bakker boodschappen doen. Hij vraagt twee keer welke dag het is en weet bij de kassa niet meer hoe het pinapparaat werkt. Thuis staat bedorven eten in de koelkast. Vroeger had hij alles goed op orde. Is dit gewone vergeetachtigheid of een signaal van dementie? En met wie bespreek je wat je ziet?
Deze training is voor helpenden, verzorgenden, verpleegkundigen en welzijnsmedewerkers. Jij hebt vaak het meeste contact met de cliënt. Daardoor zie je als eerste dat gedrag anders is dan vroeger. Wil je daarna verder met de dagelijkse omgang en zorg? Dan sluit de training Dementie: zorg en begeleiding hierop aan.
De diagnose stelt de huisarts, soms na verwijzing naar een specialist. Geen van de rollen in deze training doet dat zelf. Als helpende, verzorgende, verpleegkundige of welzijnsmedewerker is je taak dezelfde. Je beschrijft wat je ziet en vraagt een collega of die het ook herkent. Daarna bespreek je het met de wijkverpleegkundige, coördinator of leidinggevende.
Wat je leert
- Je noemt de vier meest voorkomende vormen, van alzheimer tot frontotemporale dementie (ziekte van Pick).
- Je legt uit wat het verschil is tussen vergeetachtigheid en dementie.
- Je herkent signalen in het dagelijks leven, zoals verdwalen op bekende plekken, een omgedraaid dag- en nachtritme of minder zelfzorg.
- Je weet wanneer je een signaleringskaart of observatielijst gebruikt.
- Je houdt bij het signaleren rekening met culturele verschillen.
- Je weet hoe de huisarts tot een diagnose komt en waarom een vroege diagnose telt.
Waar je op let
- Een signaal telt vooral als het gedrag nu anders is dan vroeger.
- Informatie die niet meer terugkomt, wijst eerder op dementie dan even een naam kwijt zijn.
- Let op meerdere signalen die terugkomen: één keer iets vergeten zegt weinig.
- Plotselinge verwardheid kan ook een delier zijn, door bijvoorbeeld uitdroging of een urineweginfectie: rapporteer ander gedrag altijd.
- Schaamte, taal of het idee dat dementie een straf is, maken signaleren bij sommige cliënten lastiger.