Training voor
Huishoudelijke hulp, Leefondersteuner, Vrijwilliger in de Zorg, Invaller en vakantiekracht

Omgaan met een cliënt met dementie

Dementie herkennen en weten wat je wel en niet zegt, voor huishoudelijke hulp, leefondersteuner en vrijwilliger.

Inhoud bijgewerkt op Ontwikkeld door Elise van DansikGebaseerd op goedgekeurde bronnen
In het kort

Omgaan met een cliënt met dementie: herken de signalen en leer wat je wel en niet zegt. Voor huishoudelijke hulp, leefondersteuner en vrijwilliger.

Over de training

Wat doe je als een cliënt met dementie je niet meer herkent?

Yara komt al jaren bij mevrouw Pients. Vandaag doet mevrouw de deur open en kijkt geschrokken en in de war naar Yara. Ze zegt weinig en doet de deur niet verder open. Een cliënt met dementie kan vergeten wie je bent en wat je komt doen. In deze situatie helpt het om de cliënt bij naam te noemen en jezelf rustig voor te stellen.

De training is voor huishoudelijke hulpen, leefondersteuners en vrijwilligers. Je komt vaak bij cliënten thuis en merkt daardoor soms als eerste dat iemand zich anders gedraagt. Voor alle drie geldt hetzelfde: je signaleert en bespreekt je zorgen met je leidinggevende. Je stelt zelf geen diagnose. Werk je als helpende of verzorgende? Dan past Dementie de basis beter, met de fasen van dementie en hulpweigering. Lees ook over het werk van de huishoudelijke hulp.

Wat je leert

  • Je legt uit wat het verschil is tussen gewone vergeetachtigheid en dementie.
  • Je herkent signalen van dementie, zoals steeds dezelfde vragen of niet meer weten hoe de wasmachine werkt.
  • Je weet bij wie je terechtkunt als je dementie vermoedt.
  • Je stelt één vraag tegelijk en vraagt naar vandaag in plaats van naar vorige week.
  • Je reageert rustig als een cliënt plots boos of verdrietig is, zonder in discussie te gaan.
  • Je praat met de cliënt en niet over de cliënt, ook als er familie bij is.

Waar je op let

  • Dingen kwijt zijn en anderen de schuld geven kan een signaal van dementie zijn.
  • Een cliënt verbeteren of overhoren met "hoe heet uw dochter ook alweer?" geeft stress.
  • Te hard praten of fluisteren laat een cliënt schrikken of boos worden.
  • Nep-vrolijk doen merkt een cliënt met dementie op, en dat maakt onzeker.
  • Vertellen dat een partner overleden is, kan opnieuw verdriet geven.
Opbouw van de training

Hoe is de training opgebouwd?

De training heeft drie modules, elk met een quiz. Je start met een stelling: hoort dementie bij ouder worden? Daarna beoordeel je korte situaties: is dit een signaal van dementie of niet? In de tweede en derde module lees je voorbeelden van cliënten als meneer De Vries en meneer De Jong. Daarna kies je in quizvragen wat je zegt. Elke module sluit af met een vraag over waar je deze week zelf op gaat letten.

  • Dementie herkennen: wat dementie is, het verschil met vergeetachtigheid en hoe je een patroon ziet. Zoals afspraken missen of apparaten niet meer snappen.
  • Wel doen bij een cliënt met dementie: jezelf voorstellen, oogcontact, één ding tegelijk en ruimte voor emoties. Met complimenten en geduld als een cliënt steeds hetzelfde vraagt.
  • Niet doen bij een cliënt met dementie: tien dingen die verwarring geven, zoals tegenspreken, vragen naar vorige week en zeggen "weet je dat niet meer?".

Werkinfo bij deze training

Stappenplannen en kaarten die je tijdens je dienst in de app opzoekt.

Bekijk alle werkinfo

Zo ziet de training eruit

Van starten tot certificaat, op de telefoon

Zo doorloopt je medewerker de training in de app.

Begin bij wat je al weet

Je medewerker geeft eerst aan hoe het nu gaat: “Hoe goed kun jij de signalen van dementie herkennen?” Dat eigen startpunt maakt de rest van de training persoonlijk.

Leer in kleine stappen

Kaartje voor kaartje, op het moment dat het uitkomt. Zoals “Doen: Doe één ding tegelijk en praat rustig” in de module Wel doen bij een cliënt met dementie.

Oefen met echte situaties

Een oefenvraag uit het werk zelf: “Meneer Bosse zegt: 'Ik ben gisteren nog boodschappen gaan doen,' terwijl dat niet zo is. Wat zeg jij?” Direct na het antwoord leest je medewerker waarom.

Gespreid leren

Een korte melding op de telefoon haalt de stof terug: “De cliënt vraagt steeds hetzelfde. Wat doe jij?” Zo blijft het beter hangen.

Wat kun je na deze training?

Je ziet sneller of vergeten bij een cliënt een patroon wordt, en je bespreekt dat met je leidinggevende. In gesprek stel je één vraag tegelijk, over vandaag. Als een cliënt boos wordt omdat je de krant van tafel pakt, blijf je kalm en geef je ruimte. Je praat mee in plaats van te verbeteren.

Wat het je team oplevert

Je medewerkers komen vaak bij cliënten thuis en zien veranderingen soms als eerste. Na deze training herkennen ze signalen van dementie en weten ze dat ze die bij jou melden. Zo kan de juiste hulp eerder geregeld worden. In het contact met de cliënt gebruikt iedereen dezelfde wel- en niet-doen-afspraken, ook vrijwilligers.

Huishoudelijk medewerker van ZonZorg lapt de ramen bij een cliënt
Klantverhaal

ZonZorg helpt huishoudelijke hulp gezonder werken met Primio

570 medewerkers in de huishoudelijke hulp werken gezonder en zelfverzekerder met de Primio app

127

Modules Uit onze kennisbibliotheek

1.486

Certificaten Behaald door medewerkers

4,2

Beoordeling Van alle modules

Lees dit klantverhaal
Veelgestelde vragen

Vragen over deze training

Staat je vraag er niet bij? Bel ons op
010 - 307 24 62 of ga naar:

Neem contact op

Wat doe je als je denkt dat een cliënt dementie heeft?

Je bespreekt je zorgen met je leidinggevende. Je hoeft het probleem niet zelf op te lossen. Jouw oplettendheid helpt wel om de juiste zorg te regelen. Hoe eerder dementie wordt herkend, hoe sneller de juiste hulp er is.

Moet je een cliënt met dementie verbeteren als iets niet klopt?

Nee, je spreekt een cliënt met dementie beter niet tegen. Dan raakt de cliënt in de war of wordt boos. Zegt meneer De Jong dat zijn dochter vanochtend is geweest, terwijl dat niet zo is? Stel dan een vriendelijke vraag over zijn dochter. Het maakt niet uit dat het niet klopt: een prettig gesprek telt.

Hoe reageer je als een cliënt met dementie boos wordt?

Je blijft rustig, gaat niet in discussie en geeft ruimte voor het gevoel. In de training roept meneer De Vries boos dat je van zijn spullen af moet blijven. Je benoemt dan kalm dat je ziet dat hij boos is. Je stelt voor om even ergens anders schoon te maken. Zo voorkom je spanning.

Wat is het verschil tussen vergeetachtigheid en dementie?

Iedereen vergeet weleens iets, maar bij dementie vergeet iemand steeds vaker belangrijke dingen. Denk aan afspraken of namen van familieleden. Een naam even kwijt zijn en later weer weten is normaal. Weet een cliënt niet meer hoe de wasmachine werkt, terwijl die dat altijd zelf deed? Dan kan er meer aan de hand zijn. Bespreek dat met je leidinggevende.

Geheel vrijblijvend

Benieuwd wat Primio voor jouw organisatie kan betekenen?

In een kort gesprek ontdekken we samen de uitdagingen van je organisatie en wat Primio daarin kan doen.

Jules Weijdema

Jules Weijdema

Adviseur en Oprichter van Primio

Tablet met het Primio-dashboard en de uitkomsten van een medewerkersenquête