Training voor
Huishoudelijke hulp, Leefondersteuner, Mantelzorger, Vrijwilliger in de Zorg, Invaller en vakantiekracht

Ziektebeelden: Parkinson, COPD, hartfalen en NAH

Ziektebeelden als Parkinson, reuma, COPD, hartfalen, beroerte en NAH herkennen en er rekening mee houden in huis.

Inhoud bijgewerkt op Ontwikkeld door Elise van DansikGebaseerd op goedgekeurde bronnen
In het kort

Ziektebeelden voor huishoudelijke hulp, leefondersteuner, mantelzorger, vrijwilliger en welzijn: Parkinson, reuma, COPD, hartfalen, beroerte en NAH.

Over de training

Wat betekent de ziekte van een cliënt voor jouw werk in huis?

Meneer Van Tiel (81) kan na een beroerte zijn linkerkant nauwelijks gebruiken. Hij doet het liefst alles zelf, maar ergert zich steeds vaker. De afstandsbediening ligt links, het kastje met mokken krijgt hij met één hand niet open. Huishoudelijke hulp Esra neemt zijn taken niet over. Ze loopt met hem door het huis en vraagt welke spullen hij elke dag gebruikt. Samen zetten ze die aan zijn rechterkant.

Deze training is voor huishoudelijke hulpen, leefondersteuners, mantelzorgers, vrijwilligers en welzijnsmedewerkers. Als huishoudelijke hulp of leefondersteuner pas je je werk in huis aan op de ziekte. Als mantelzorger begrijp je beter wat je naaste wel en niet kan. Als vrijwilliger of welzijnsmedewerker weet je hoe je contact maakt en wat je doorgeeft. Niemand van jullie stelt een diagnose of past de behandeling aan: dat doen de zorgprofessionals. Werk je als helpende of verzorgende? Kijk dan bij Ziektebeelden in de praktijk.

Wat je leert

  • Je legt uit wat een somatisch ziektebeeld is: een ziekte die met het lichaam te maken heeft.
  • Je herkent klachten die je ziet en klachten die je niet ziet, bijvoorbeeld bij Parkinson en NAH.
  • Je spreekt met de cliënt af wat die zelf kan en waar jij helpt, bijvoorbeeld bij reuma.
  • Je herkent een beroerte aan een scheve mond, verwarde spraak of een lamme arm, en je weet dat je dan 112 belt.
  • Je gaat rustig om met ongeremd gedrag, apathie en afasie, en je weet dat dit door het hersenletsel komt.

Waar je op let

  • Een cliënt met Parkinson valt snel. Laat daarom niets slingeren.
  • Rook niet voordat je bij een cliënt met COPD komt, en zorg voor frisse lucht tijdens het schoonmaken.
  • Waxinelichtjes, aanstekers en het gasfornuis horen niet in de buurt van een zuurstoffles.
  • Een cliënt met hartfalen kan zichzelf te zwaar belasten. Bied liever zittende taken aan, zoals was sorteren.
  • Na een beroerte negeert een cliënt soms de verlamde kant. Ga voor een gesprek aan de gezonde kant zitten.
Opbouw van de training

Hoe is de training opgebouwd?

De training heeft zeven modules en zes quizzen. Je begint met uitleg over wat een ziektebeeld is. Daarna volgt per ziekte een module. Je leest wat er in het lichaam gebeurt, welke klachten je ziet en wat dit betekent voor jouw werk. Casussen zoals meneer De Vreij, die met hartfalen zware tassen naar zolder tilt, laten je kiezen wat je zou doen. De module over NAH is gemaakt samen met InteraktContour.

  • Wat is een ziektebeeld?: wat somatisch betekent en waarom het helpt te weten welke ziekte een cliënt heeft.
  • Parkinson: trillende handen, schuifelend lopen en freezing. Ook: kleine taken geven en netjes werken.
  • Reuma: stijfheid en pijn die per week, en soms per uur, verschillen. Bespreek samen wat de cliënt nog zelf kan.
  • COPD: kortademigheid, moeite met accepteren, geduld hebben en brandgevaar bij extra zuurstof.
  • Hartfalen: klachten zoals opgezette enkels en vermoeidheid, en hoe je zware taken voor de cliënt verdeelt over korte blokken.
  • Beroertes: herseninfarct en hersenbloeding, signalen herkennen, en omgaan met verwaarlozing van één kant en afasie.
  • De cliënt met NAH: zichtbare en onzichtbare gevolgen, levend verlies en tips bij ongeremd gedrag en apathie.
Zo ziet de training eruit

Van starten tot certificaat, op de telefoon

Zo doorloopt je medewerker de training in de app.

Begin bij wat je al weet

De training opent met een stelling: “Opgezette benen en enkels zijn een symptoom van hartfalen.” Je medewerker kiest waar of niet waar. Zo is meteen duidelijk wat al bekend is.

Leer in kleine stappen

Daarna volgen korte kaartjes om door te vegen, elk in een paar minuten. Bijvoorbeeld “Omgaan met ongeremd gedrag” uit de module De cliënt met NAH.

Oefen met echte situaties

Een oefenvraag uit het werk zelf: “Uit het niets zegt mevrouw Bos tegen jou: “Je bent een trut!” Wat is de beste reactie?” Direct na het antwoord leest je medewerker waarom.

Gespreid leren

Een korte melding op de telefoon haalt de stof terug: “Mevrouw Nelis heeft hartfalen. Ze zeemt de ramen en is buiten adem, maar wil het per se afmaken. Wat zeg je?” Zo blijft het beter hangen.

Wat kun je na deze training?

Je begrijpt beter waarom een cliënt iets wel of niet kan. Een vlakke reactie bij Parkinson of een boze opmerking bij NAH neem je niet persoonlijk. Je richt je werk zo in dat de cliënt zelfstandig blijft. Dat doe je door spullen bereikbaar te zetten, kleine keuzes te geven en vaste plekken aan te houden.

Wat het je team oplevert

Medewerkers die het ziektebeeld van een cliënt kennen, passen hun werk erop aan. Ze werken netjes bij valgevaar, ventileren bij COPD en vertellen het van tevoren als ze gaan stofzuigen bij een cliënt met NAH. Mantelzorgers en vrijwilligers krijgen dezelfde basis. Zo spreekt iedereen rond de cliënt dezelfde taal over wat de ziekte betekent in het dagelijks leven.

In de training verwijzen we naar de Hartstichting voor verdieping.

Huishoudelijk medewerker van ZonZorg lapt de ramen bij een cliënt
Klantverhaal

ZonZorg helpt huishoudelijke hulp gezonder werken met Primio

570 medewerkers in de huishoudelijke hulp werken gezonder en zelfverzekerder met de Primio app

127

Modules Uit onze kennisbibliotheek

1.486

Certificaten Behaald door medewerkers

4,2

Beoordeling Van alle modules

Lees dit klantverhaal
Veelgestelde vragen

Vragen over deze training

Staat je vraag er niet bij? Bel ons op
010 - 307 24 62 of ga naar:

Neem contact op

Hoe help je een cliënt met Parkinson in huis?

Een cliënt met Parkinson help je door samen af te spreken wat die zelf kan en waar jij helpt. Geef kleine taken, zoals de vaatwasser inruimen, want plannen en organiseren is lastig. Werk netjes en laat niets slingeren, want de cliënt valt snel. Een trage of sombere reactie komt door de ziekte.

Wat is NAH?

NAH staat voor niet-aangeboren hersenletsel: schade aan de hersenen die na het eerste levensjaar ontstaat. Dat kan door een oorzaak van buitenaf, zoals een ongeluk, of door iets in de hersenen zelf, zoals een beroerte. Gevolgen zijn soms zichtbaar, zoals moeite met lopen, en soms onzichtbaar, zoals geheugenproblemen of snel overprikkeld zijn.

Waar let je op bij een cliënt met COPD?

Bij een cliënt met COPD rook je niet van tevoren, zorg je voor frisse lucht en heb je geduld. Iemand met COPD is snel kortademig en heeft minder energie. Meehelpen met schoonmaken is daardoor lastiger. Krijgt de cliënt extra zuurstof, houd dan vuur zoals waxinelichtjes en aanstekers uit de buurt van de zuurstoffles.

Hoe herken je een beroerte?

Je herkent een beroerte aan een scheve mond, verwarde spraak of een lamme arm of been. De Hartstichting vat dat samen in de zin: "Scheve mond, verwarde spraak of lamme arm? Beroerte-alarm! Bel 112." Andere signalen zijn bijvoorbeeld hevige hoofdpijn of dubbelzien.

Geheel vrijblijvend

Benieuwd wat Primio voor jouw organisatie kan betekenen?

In een kort gesprek ontdekken we samen de uitdagingen van je organisatie en wat Primio daarin kan doen.

Jules Weijdema

Jules Weijdema

Adviseur en Oprichter van Primio

Tablet met het Primio-dashboard en de uitkomsten van een medewerkersenquête