Training voor
Verzorgende / Verpleegkundige

Stomazorg voor verzorgenden en verpleegkundigen

Soorten stoma's, stomamaterialen en complicaties herkennen, voor verzorgenden en verpleegkundigen.

Inhoud bijgewerkt op Ontwikkeld door Elise van DansikMeegelezen door Karin Theunissen, Teamleider bij KloekGebaseerd op goedgekeurde bronnen
In het kort

Stomazorg voor verzorgenden en verpleegkundigen: colostoma, ileostoma en urostoma, de keuze van huidplaat en zakje, en complicaties op tijd herkennen.

Over de training

Waarom lekt een stomazakje en wat doe je eraan?

Mevrouw Visser heeft sinds een paar maanden een colostoma. De huidplaat laat steeds los en de huid eromheen is rood en jeukt. Ze durft bijna niet meer naar buiten. Verzorgende Sem weet dat een stoma in de eerste maanden nog van vorm kan veranderen. Past de opening van de huidplaat nog wel? Sem kijkt ook naar oneffenheden rond de stoma en overlegt met de stomaverpleegkundige over ander materiaal.

De training is voor verzorgenden en verpleegkundigen die stomazorg geven. Je observeert de stoma en de huid en geeft de stomadrager uitleg. Voor handelingen als toucheren en medicijnen toedienen via de stoma ben je bekwaam én bevoegd. Je werkt volgens het protocol van je eigen organisatie. Zie ook de pagina voor verzorgenden en verpleegkundigen. Het maag-darmstelsel komt ook aan bod in Sondevoeding.

Wat je leert

  • Je legt uit hoe het maag-darmstelsel werkt, van mond tot anus.
  • Je kent de drie hoofdtypen stoma's: colostoma, ileostoma en urostoma, en het verschil tussen een enkelloops en dubbelloops stoma.
  • Je weet wanneer een tijdelijk of blijvend stoma nodig kan zijn, bijvoorbeeld bij de ziekte van Crohn.
  • Je kiest samen met de stomadrager materiaal, zoals een vlakke of convexe huidplaat.
  • Je herkent complicaties zoals een parastomale hernia, een prolaps of een stoma die van kleur verandert.
  • Je weet wanneer je de stomaverpleegkundige of arts inschakelt.

Waar je op let

  • Een gezonde stoma is helderrood. Grauw, blauw of zwart kan wijzen op afstervend weefsel (necrose): bel dan meteen de stomaverpleegkundige of arts.
  • Een parastomale hernia is de meest voorkomende complicatie, met klachten als zwelling, een zwaar gevoel en pijn.
  • Bij een hoge output (HOS) let je op dorst, een droge mond, vermoeidheid, hoofdpijn en donkere urine.
  • Wild vlees rond de stoma (hypergranulatie) is onschuldig, maar kan lekkage veroorzaken.
  • Huidproblemen geven lekkage, en lekkage beschadigt de huid verder. Dat kan angst geven om naar buiten te gaan.
Opbouw van de training

Hoe is de training opgebouwd?

De training heeft zes modules en een quiz. Je begint met een kennistest, bijvoorbeeld over wat de keuze van een stomazakje bepaalt. Daarna bekijk je een video van het Voedingscentrum over de weg van een boterham door het lichaam. Vervolgens leer je de soorten stoma's, materialen en complicaties kennen. De protocollenmodule geeft links naar de handelingen. Tot slot geef je aan hoeveel ervaring je hebt met stomazorg.

  • Test je kennis over stomazorg: een kennistest vooraf, met tips voor beginners en voor ervaren collega's.
  • Het maag-darmstelsel: de functies van mond, slokdarm, maag, twaalfvingerige darm, dunne en dikke darm, en de rol van darmbacteriën.
  • Stomazorg indicaties en materialen: typen stoma's en de aandoeningen erachter. Met materialen van huidplaat en filter tot opvulpasta en lijmoplosser.
  • Complicaties bij stomazorg: van parastomale hernia en bloeding tot fistel, vernauwing en een hoge output (HOS).
  • Protocollen stomazorg: links naar protocollen voor zakje legen en verwisselen, medicijnen via een colostoma en toucheren.
  • In de praktijk - stomazorg: je houdt bij hoeveel ervaring je hebt en ziet het niveau van je team.

Werkinfo bij deze training

Stappenplannen en kaarten die je tijdens je dienst in de app opzoekt.

No items found.

Wat kun je na deze training?

Je ziet sneller waarom een huidplaat lekt of de huid geïrriteerd raakt. Je weet welk materiaal past bij het type stoma, de huid en de leefstijl van de stomadrager. Je herkent een kleurverandering of prolaps als reden om direct te overleggen. En je geeft de cliënt uitleg over het voorkomen van een hernia, zoals geen zware dingen tillen.

Wat het je team oplevert

In de praktijkmodule geeft elke medewerker aan hoeveel ervaring die heeft met stomazorg. Zo zie je wie bekwaam is en wie collega's kan begeleiden. Iedereen werkt met dezelfde protocollen voor legen, verwisselen en toucheren, en weet wanneer de stomaverpleegkundige erbij moet.

Voor verdieping verwijst de training naar de V&VN-richtlijn stomazorg en een video van het Voedingscentrum.

Zo ziet de training eruit

Van starten tot certificaat, op de telefoon

Zo doorloopt je medewerker de training in de app.

Begin bij wat je al weet

De training opent met een stelling: “Bij necrose is een operatie nodig.” Je medewerker kiest waar of niet waar. Zo is meteen duidelijk wat al bekend is.

Leer in kleine stappen

De stof komt in kleine stukjes. In de module Complicaties bij stomazorg veegt je medewerker langs kaartjes zoals “Kleurverandering van de stoma”. De voortgang blijft bewaard.

Oefen met echte situaties

Een oefenvraag uit het werk zelf: “Wanneer gebruik je hydrocolloid poeder?” Direct na het antwoord leest je medewerker waarom.

Gespreid leren

Een geheugensteuntje op de telefoon: “Wat is de meest voorkomende complicatie bij stomazorg?” Herhalen op het juiste moment houdt de kennis vers.

Leefondersteuner van DSV Leven vouwt samen met een cliënt de was op aan tafel
Klantverhaal

DSV Leven versterkt leefondersteuners met praktische training in de Primio app

Leefondersteuners bij DSV Leven voelen zich zekerder in hun rol dankzij korte, praktische modules in de Primio app

25

Trainingen Voor leefondersteuners

92%

Certificaten Behaald in de eerste maanden

8+

Beoordeling Van medewerkers

Lees dit klantverhaal

Veelgestelde vragen

Waarom heeft een cliënt na een operatie een tijdelijk stoma?

Een tijdelijk stoma geeft de darm rust, zodat die kan genezen zonder dat er ontlasting doorheen gaat. Vaak gaat het om een dubbelloops ileostoma, met één opening voor ontlasting en één voor slijm. Na herstel wordt de stoma meestal weer verwijderd. Ook bij een ernstige darmontsteking of diverticulitis kan dit gebeuren.

Wanneer bel je de stomaverpleegkundige?

Je neemt contact op met de stomaverpleegkundige of arts als de stoma van kleur verandert of een bloeding niet stopt. Ook bij een prolaps die opzwelt of verkleurt, of bij wild vlees waardoor het materiaal niet goed aansluit, overleg je. Bij afsterven van weefsel breng je de arts altijd op de hoogte.

Wat is de meest voorkomende complicatie bij een stoma?

De meest voorkomende complicatie bij een stoma is een parastomale hernia. Daarbij puilt de darm uit door een zwakke plek in de buikwand naast de stoma. Dit kan lekkage en huidproblemen geven. In de training leer je welk advies je de cliënt geeft om dit te voorkomen, zoals licht ondersteunend ondergoed dragen.

Wat is het verschil tussen een colostoma, ileostoma en urostoma?

Een colostoma is een kunstmatige uitgang van de dikke darm. Een ileostoma komt uit de dunne darm, een urostoma uit de urinewegen. De output van een ileostoma is dunner en komt vaker, daarom kan een groter zakje handig zijn. Bij een colostoma ruikt de output vaak sterker. Dan helpt een zakje met filter.

Vragen over accreditatie

Hoeveel accreditatiepunten levert een training op?

Een training levert één punt op per uur studiebelasting, volgens de norm van V&VN. Primio berekent de leertijd per training op basis van het aantal schermen, en een accreditatiefunctionaris controleert die berekening. Zodra een training geaccrediteerd is, staat het aantal punten bij de training.

Kan een medewerker een training vaker volgen voor punten?

Ja, een medewerker kan opnieuw punten halen op dezelfde training, met minimaal een jaar tussen twee keer afronden. V&VN staat herhaling toe. Een jaar is lang genoeg om kennis echt op te frissen, en omdat Primio geaccrediteerde trainingen jaarlijks herziet, werkt de medewerker dan met actuele inhoud.

Kun je met korte trainingen in een app accreditatiepunten halen?

Ja. Een Primio-training bestaat uit korte modules die de medewerker over een paar dagen of weken doorloopt, en voldoet aan dezelfde eisen als klassikale scholing. Dat past bij medewerkers die diensten draaien en moeilijk een dagdeel vrij kunnen maken. Gespreid leren met herhaling zorgt er bovendien voor dat kennis beter blijft hangen dan na één lange zit.

Hoe bewaakt Primio de kwaliteit van geaccrediteerde trainingen?

Primio werkt met het vierogenprincipe: twee aangewezen accreditatiefunctionarissen beoordelen elke training voordat die geaccrediteerd wordt, en wie een training schrijft, keurt die nooit zelf goed. Geaccrediteerde trainingen worden minstens één keer per jaar herbeoordeeld tegen de actuele richtlijnen. Deelnemers vullen na afloop een korte evaluatie in, en die feedback wordt verwerkt. Verandert een training ingrijpend, dan wordt die opnieuw geaccrediteerd.

Hoe komen de punten van een medewerker in PE-online?

Primio schrijft de punten automatisch bij in PE-online, het systeem waarin het Kwaliteitsregister scholing registreert, direct nadat de medewerker de training heeft afgerond. De medewerker vult één keer het registratienummer van V&VN of het BIG-nummer in bij het eigen profiel in de app, en hoeft verder niets in te voeren of te uploaden. Heeft een training een praktijkdeel, dan volgen de punten pas als een collega, praktijkbegeleider of leidinggevende de praktijk heeft afgetekend.

Wat gebeurt er met de punten als een medewerker of organisatie stopt met Primio?

De punten blijven staan. Ze worden geregistreerd in het Kwaliteitsregister van V&VN, gekoppeld aan het registratienummer of BIG-nummer van de medewerker, en niet aan het account in Primio.

Voor wie leveren de accreditatiepunten iets op?

De accreditatiepunten zijn bedoeld voor verzorgenden en verpleegkundigen die in het Kwaliteitsregister V&V van V&VN staan. Zij hebben geaccrediteerde punten nodig voor hun herregistratie, die elke vijf jaar plaatsvindt. Medewerkers die niet in het register staan, kunnen de training gewoon volgen en afronden, maar krijgen er geen punten voor.

Wat betekent het dat Primio instellingsaccreditatie heeft?

Instellingsaccreditatie betekent dat V&VN Primio heeft erkend als instelling die de eigen trainingen zelf beoordeelt en accrediteert voor het Kwaliteitsregister V&V. Elke training voldoet aan dezelfde eisen als ander geaccrediteerd aanbod: heldere leerdoelen, onderbouwing met actuele richtlijnen en bronnen, een omschreven doelgroep en een kloppende studiebelasting. V&VN controleert dit vier keer per jaar met een steekproef.

Welke Primio-trainingen zijn geaccrediteerd?

Primio accrediteert ruim veertig trainingen voor verzorgenden en verpleegkundigen voor het Kwaliteitsregister V&V van V&VN. Primio heeft sinds 15 oktober 2026 instellingsaccreditatie van V&VN, en de trainingen worden gefaseerd in de accreditatieaanvraag gezet. Onder 'Praktisch' bij een training zie je of die in aanvraag is of geaccrediteerd, en hoeveel punten die oplevert.

Vragen over accreditatie

Hoeveel accreditatiepunten levert een training op?

Een training levert één punt op per uur studiebelasting, volgens de norm van V&VN. Primio berekent de leertijd per training op basis van het aantal schermen, en een accreditatiefunctionaris controleert die berekening. Zodra een training geaccrediteerd is, staat het aantal punten bij de training.

Kan een medewerker een training vaker volgen voor punten?

Ja, een medewerker kan opnieuw punten halen op dezelfde training, met minimaal een jaar tussen twee keer afronden. V&VN staat herhaling toe. Een jaar is lang genoeg om kennis echt op te frissen, en omdat Primio geaccrediteerde trainingen jaarlijks herziet, werkt de medewerker dan met actuele inhoud.

Kun je met korte trainingen in een app accreditatiepunten halen?

Ja. Een Primio-training bestaat uit korte modules die de medewerker over een paar dagen of weken doorloopt, en voldoet aan dezelfde eisen als klassikale scholing. Dat past bij medewerkers die diensten draaien en moeilijk een dagdeel vrij kunnen maken. Gespreid leren met herhaling zorgt er bovendien voor dat kennis beter blijft hangen dan na één lange zit.

Hoe bewaakt Primio de kwaliteit van geaccrediteerde trainingen?

Primio werkt met het vierogenprincipe: twee aangewezen accreditatiefunctionarissen beoordelen elke training voordat die geaccrediteerd wordt, en wie een training schrijft, keurt die nooit zelf goed. Geaccrediteerde trainingen worden minstens één keer per jaar herbeoordeeld tegen de actuele richtlijnen. Deelnemers vullen na afloop een korte evaluatie in, en die feedback wordt verwerkt. Verandert een training ingrijpend, dan wordt die opnieuw geaccrediteerd.

Hoe komen de punten van een medewerker in PE-online?

Primio schrijft de punten automatisch bij in PE-online, het systeem waarin het Kwaliteitsregister scholing registreert, direct nadat de medewerker de training heeft afgerond. De medewerker vult één keer het registratienummer van V&VN of het BIG-nummer in bij het eigen profiel in de app, en hoeft verder niets in te voeren of te uploaden. Heeft een training een praktijkdeel, dan volgen de punten pas als een collega, praktijkbegeleider of leidinggevende de praktijk heeft afgetekend.

Wat gebeurt er met de punten als een medewerker of organisatie stopt met Primio?

De punten blijven staan. Ze worden geregistreerd in het Kwaliteitsregister van V&VN, gekoppeld aan het registratienummer of BIG-nummer van de medewerker, en niet aan het account in Primio.

Voor wie leveren de accreditatiepunten iets op?

De accreditatiepunten zijn bedoeld voor verzorgenden en verpleegkundigen die in het Kwaliteitsregister V&V van V&VN staan. Zij hebben geaccrediteerde punten nodig voor hun herregistratie, die elke vijf jaar plaatsvindt. Medewerkers die niet in het register staan, kunnen de training gewoon volgen en afronden, maar krijgen er geen punten voor.

Wat betekent het dat Primio instellingsaccreditatie heeft?

Instellingsaccreditatie betekent dat V&VN Primio heeft erkend als instelling die de eigen trainingen zelf beoordeelt en accrediteert voor het Kwaliteitsregister V&V. Elke training voldoet aan dezelfde eisen als ander geaccrediteerd aanbod: heldere leerdoelen, onderbouwing met actuele richtlijnen en bronnen, een omschreven doelgroep en een kloppende studiebelasting. V&VN controleert dit vier keer per jaar met een steekproef.

Welke Primio-trainingen zijn geaccrediteerd?

Primio accrediteert ruim veertig trainingen voor verzorgenden en verpleegkundigen voor het Kwaliteitsregister V&V van V&VN. Primio heeft sinds 15 oktober 2026 instellingsaccreditatie van V&VN, en de trainingen worden gefaseerd in de accreditatieaanvraag gezet. Onder 'Praktisch' bij een training zie je of die in aanvraag is of geaccrediteerd, en hoeveel punten die oplevert.

Geheel vrijblijvend

Benieuwd wat Primio voor jouw organisatie kan betekenen?

In een kort gesprek ontdekken we samen de uitdagingen van je organisatie en wat Primio daarin kan doen.

Jules Weijdema

Jules Weijdema

Adviseur en Oprichter van Primio

Tablet met het Primio-dashboard en de uitkomsten van een medewerkersenquête