Moet deze medicatie dubbel gecontroleerd worden, en door wie?
Het is avond en Sanne werkt alleen in de wijk. Een cliënt krijgt een injectie die ze eerst moet klaarmaken. De mantelzorger is niet thuis en er is geen collega in de buurt. Toch hoort er een dubbele controle bij. Mag ze een collega bellen? Een foto sturen van de berekening? En wat legt ze vast in het zorgdossier?
Deze werkinfo is voor de verzorgende en verpleegkundige die risicovolle medicatie toedient. Je doet dat alleen als je bekwaam en bevoegd bent, en volgens de procedure van je eigen organisatie. Wil je eerst de basis van veilig klaarleggen en toedienen? Kijk dan bij de training Medicatie aanreiken en toedienen.
Wat vind je in deze werkinfo?
De werkinfo bestaat uit korte kaarten over dubbele controle, die je los kunt openen.
- Welke medicatie en wat je controleert: losse risicovolle medicatie en de vijf punten: juiste cliënt, medicijn, dosis, vorm en tijd.
- Voor toediening gereed maken (VTGM): bij een injectie die je vooraf klaarmaakt, laat je de hoeveelheid controleren.
- Werkwijzen op afstand: een collega laten herrekenen, een foto van berekening en etiket, of een webcam bij een infuuspomp.
- Als dubbele controle niet lukt: zelfcontrole door hardop te zeggen wat je doet, en wat je dan vastlegt.
- Bronnen: de Veilige principes in de medicatieketen, de KNMP-lijst, de VTGM-richtlijn van V&VN en het SRI.
Wanneer pak je het erbij?
- Als je losse risicovolle medicatie toedient die niet in een medicatierol of ander geneesmiddel distributiesysteem (GDS) zit.
- Voordat je een injectie of infuus klaarmaakt en de hoeveelheid wilt laten controleren.
- Als je alleen werkt, bijvoorbeeld in de thuiszorg, en een collega op afstand nodig hebt.
- Als je twijfelt of opiaten zoals morfine of oxycodon in jouw organisatie dubbel gecontroleerd worden.
Waar je op let
- Doet de cliënt of mantelzorger de controle, dan blijf jij verantwoordelijk voor de juiste toediening.
- Een collega die op afstand meekijkt, moet zelf bekwaam zijn om de controle te doen.
- Medicatie in een GDS hoef je niet dubbel te controleren: de apotheker heeft de eerste controle al gedaan.
- Opiaten staan niet op de lijst, maar je organisatie kan zelf besluiten ze wel dubbel te controleren.
- Sla je de dubbele controle over, dan is dat een uiterste maatregel. Leg vast waarom het niet kon en met wie je hebt overlegd.
Wat het je team oplevert
Je team werkt met dezelfde afspraken over dubbele controle, ook als iemand alleen in de wijk werkt. Medewerkers weten welke werkwijze op afstand jullie organisatie toestaat. Ze weten ook wat ze vastleggen in het zorgdossier. Dat sluit aan bij de Veilige principes in de medicatieketen, waarin het management keuzes maakt over risico's. Zo laat je zien dat je team bewust omgaat met risicovolle medicatie.
Hoort bij deze trainingen
- Medicatie aanreiken en toedienen Medicatie veilig klaarleggen, aanreiken en toedienen met de 5 J’s. Voor helpenden, verzorgenden en mantelzorgers.
- Voorbehouden en risicovolle handelingen: Wet BIG Voor verzorgenden en verpleegkundigen: het verschil tussen voorbehouden en risicovolle handelingen, bevoegd en bekwaam.
- Intramusculair injecteren (i.m. injectie) Intramusculair injecteren voor verzorgende en verpleegkundige: injectieplaats, techniek en dubbele controle.
- Subcutaan injecteren: onderhuids injecteren Subcutaan injecteren met de juiste techniek, prikplaats en dubbele controle. Voor verzorgenden en verpleegkundigen.
- Vleugelnaald (vlindernaald) s.c. plaatsen Vlindernaald plaatsen: wanneer, waar op het lichaam en waar je op let, voor verzorgenden en verpleegkundigen.
- Diabeteszorg: bloedsuiker meten en insuline spuiten Diabetes type 1 en 2, hypo en hyper herkennen en de stappenplannen kennen. Voor verzorgenden en verpleegkundigen.
