Training voor
Helpende(plus), Verzorgende / Verpleegkundige, Mantelzorger

Medicatie aanreiken en toedienen

Medicatie veilig klaarleggen, aanreiken en toedienen met de 5 J’s. Voor helpenden, verzorgenden en mantelzorgers.

Inhoud bijgewerkt op Ontwikkeld door Elise van DansikMeegelezen door Karin Theunissen, Teamleider bij KloekGebaseerd op goedgekeurde bronnen
In het kort

Medicatie toedienen en aanreiken: helpenden, verzorgenden en verpleegkundigen leren werken met de 5 J’s en de vier stappen. Ook voor mantelzorgers.

Over de training

Hoe dien je medicatie veilig toe, en wanneer stop je?

Verzorgende Fenna wil meneer Visser zijn ochtendmedicatie geven. In het zakje van de medicatierol zit een andere sterkte dan op de toedienlijst staat. Geeft ze het toch, omdat de apotheek het zo heeft geleverd? Nee. Bij medicatie toedienen is twijfel altijd een reden om te stoppen. Fenna overlegt eerst met een collega of verpleegkundige.

Deze training is voor de verzorgende en verpleegkundige, de helpende (plus) en de mantelzorger. Wat je zelf doet, verschilt per rol:

  • Verzorgende en verpleegkundige: je legt medicatie klaar, reikt aan of dient toe volgens de afspraken in het zorgplan. Je bent bevoegd én bekwaam en volgt het protocol van je organisatie.
  • Helpende (plus): je werkt alleen met medicatie als het bij je functie past, je bekwaam bent en het beleid van je organisatie het toestaat. Vergeet een cliënt vaak medicatie, dan bespreek je dat met de verantwoordelijke verzorgende of verpleegkundige.
  • Mantelzorger: je hebt geen professionele bevoegdheid. De training laat zien hoe zorgverleners controleren, zodat je weet waar je op let. Zie je bijvoorbeeld een open zakje of weigert je naaste de medicatie? Dan bespreek je dat met de zorgprofessional.

Wat je leert

  • Je legt het verschil uit tussen medicatie klaarleggen, aanreiken en toedienen.
  • Je weet wat bevoegd en bekwaam betekent als je met medicatie werkt.
  • Je controleert met de 5 J’s: juiste cliënt, medicijn, dosis, tijd en toedieningswijze.
  • Je werkt in vier vaste stappen: voorbereiden, controleren, toedienen en registreren.
  • Je kent toedieningswijzen als per os, sublinguaal, transdermaal en oculair.
  • Je weet wanneer je overlegt, zoals bij een gemiste dosis of een cliënt die weigert.

Waar je op let

  • De apotheek kan van leverancier wisselen; dan ziet de verpakking er anders uit, maar je controleert de inhoud.
  • Is een zakje van de medicatierol gescheurd of open, dan dien je niet toe en overleg je eerst.
  • Een dosering of toedieningswijze verander je nooit zelf, ook niet als een cliënt diarree heeft en medicijnen minder werken.
  • Wat niet is geregistreerd, geldt als niet gegeven; niet toegediend betekent ook de reden noteren.
  • Neem medicatie niet te snel over: soms is een medicijnwekker of medicatie in zakjes genoeg.
  • Kan een cliënt niet meer praten, dan controleer je de identiteit soms met een foto.
Opbouw van de training

Hoe is de training opgebouwd?

De training bestaat uit twee modules en twee quizzen. De eerste module gaat over hulp bij medicatie: wie wat mag, zelfstandigheid van de cliënt en het verschil tussen klaarleggen, aanreiken en toedienen. De tweede module volgt de vier stappen van veilig toedienen, met de 5 J’s als laatste check. Je oefent met situaties als een vergeten aftekening, een nieuwe toedienlijst naast de oude en een cliënt met bloedverdunners die net een tand liet trekken.

  • Hulp bij medicatie: bevoegd en bekwaam, de BEM-score, hulpmiddelen voor zelfstandig innemen en wat je controleert bij klaarleggen, aanreiken en toedienen.
  • Veilig toedienen van medicatie: de vier stappen, de 5 J’s, de medicatierol (GDS), termen als per os en sublinguaal, en waarom je direct aftekent.

Werkinfo bij deze training

Stappenplannen en kaarten die je tijdens je dienst in de app opzoekt.

Bekijk alle werkinfo

Zo ziet de training eruit

Van starten tot certificaat, op de telefoon

Zo doorloopt je medewerker de training in de app.

Begin bij wat je al weet

Eerst een korte vraag: “Je reikt medicatie aan. Later blijkt de dosering verkeerd. Wie is er dan (mede) verantwoordelijk?” Wat je medewerker al weet, hoeft niet opnieuw.

Leer in kleine stappen

De stof komt in kleine stukjes. In de module Veilig toedienen van medicatie veegt je medewerker langs kaartjes zoals “Stap 2: controleren: de 5 J’s”. De voortgang blijft bewaard.

Oefen met echte situaties

Je medewerker oefent met een situatie uit de praktijk: “Op de lijst staat 5 mg. In de medicatierol zit 10 mg. Wat doe je?” Bij elk antwoord volgt direct uitleg.

Gespreid leren

Een korte melding op de telefoon haalt de stof terug: “Je ontvangt een nieuwe toedienlijst van de apotheek. In het dossier zit nog de oude lijst. Wat doe je met die oude lijst?” Zo blijft het beter hangen.

Wat kun je na deze training?

Je werkt met een actuele toedienlijst en kijkt eerst of er iets veranderd is bij de cliënt. Je controleert met de 5 J’s, dient toe zonder haast en tekent direct af. Bij een afwijking, een open zakje of twijfel stop je en overleg je. Werk je als verzorgende of verpleegkundige met risicovolle handelingen? Dan sluit de training Voorbehouden en risicovolle handelingen hierop aan.

Wat het je team oplevert

Je team gebruikt dezelfde vier stappen en dezelfde 5 J’s, en weet in welke situaties overleg verplicht is. De hulp bij medicatie wordt afgestemd met de BEM-score en vastgelegd in het zorgplan. Cliënten houden zo lang mogelijk zelf de regie. Medewerkers weten dat ze een handeling niet uitvoeren als ze twijfelen of ze bevoegd en bekwaam zijn.

In de training verwijzen we naar Hulpmiddelenwijzer.nl voor een overzicht van medicijndispensers.

Leefondersteuner van DSV Leven vouwt samen met een cliënt de was op aan tafel
Klantverhaal

DSV Leven versterkt leefondersteuners met praktische training in de Primio app

Leefondersteuners bij DSV Leven voelen zich zekerder in hun rol dankzij korte, praktische modules in de Primio app

25

Trainingen Voor leefondersteuners

92%

Certificaten Behaald in de eerste maanden

8+

Beoordeling Van medewerkers

Lees dit klantverhaal
Veelgestelde vragen

Vragen over deze training

Staat je vraag er niet bij? Bel ons op
010 - 307 24 62 of ga naar:

Neem contact op

Is er een e-learning over medicatie aanreiken en toedienen?

Ja, deze online training gaat over medicatie klaarleggen, aanreiken en toedienen. Je oefent met situaties uit het werk, zoals een sterkte die niet klopt met de toedienlijst of een cliënt die medicatie voor de maaltijd vergat. Ook de zelfstandigheid van de cliënt komt aan bod.

Mag een helpende medicatie toedienen?

Een helpende werkt alleen met medicatie als die bevoegd én bekwaam is. Bevoegd betekent dat de handeling bij je functie past. Bekwaam betekent dat je de kennis en vaardigheden hebt en regelmatig oefent. Wat bij jouw functie past, regelen het beleid van je organisatie en het zorgplan. Twijfel je, dan doe je het niet.

Wat zijn de 5 J’s bij medicatie toedienen?

De 5 J’s zijn juiste cliënt, juiste medicijn, juiste dosis, juiste tijd en juiste toedieningswijze. Dit is de laatste veiligheidscheck voordat je toedient, dus je neemt er bewust de tijd voor. Je vergelijkt bijvoorbeeld het etiket met de toedienlijst en let op het aantal tabletten én de milligrammen.

Wat is het verschil tussen medicatie aanreiken en toedienen?

Bij aanreiken geef je klaargelegde medicatie aan de cliënt, die het zelf inneemt. Bij toedienen geef je de medicatie zelf, via de voorgeschreven route, zoals via de mond of met een inhalator. Bij aanreiken leg je uit wanneer en hoe de cliënt het inneemt. Bij toedienen controleer je nog een keer medicatie en dosering.

Geheel vrijblijvend

Benieuwd wat Primio voor jouw organisatie kan betekenen?

In een kort gesprek ontdekken we samen de uitdagingen van je organisatie en wat Primio daarin kan doen.

Jules Weijdema

Jules Weijdema

Adviseur en Oprichter van Primio

Tablet met het Primio-dashboard en de uitkomsten van een medewerkersenquête