Training voor
Verzorgende / Verpleegkundige

Subcutaan injecteren: onderhuids injecteren

Subcutaan injecteren met de juiste techniek, prikplaats en dubbele controle. Voor verzorgenden en verpleegkundigen.

Inhoud bijgewerkt op Ontwikkeld door Elise van DansikMeegelezen door Karin Theunissen, Teamleider bij KloekGebaseerd op goedgekeurde bronnen
In het kort

Subcutaan injecteren voor verzorgenden en verpleegkundigen: prikplaatsen, rotatieschema, drie technieken en dubbele controle van risicovolle medicatie.

Over de training

Hoe injecteer je veilig subcutaan, ook als je alleen bij de cliënt bent?

Wijkverpleegkundige Ruben staat alleen bij een cliënt thuis. De injectie die hij gaat klaarmaken, staat op de lijst met dubbel te controleren medicatie. Er is geen collega in de buurt. Belt hij een collega voor een herberekening? Stuurt hij een foto van de berekening en het etiket? En wat als ook dat niet lukt? Ook dat hoort bij veilig subcutaan injecteren.

Deze training is voor de verzorgende en verpleegkundige die medicatie onder de huid toedient, zoals insuline of heparine. Subcutaan injecteren doe je alleen als je bekwaam én bevoegd bent, volgens voorschrift en het protocol van je eigen organisatie. Dien je ook in de spier toe? Dan is er de training Intramusculair injecteren.

Wat je leert

  • Je legt uit waarom een subcutane injectie past bij medicijnen die langzaam en gelijkmatig moeten worden opgenomen.
  • Je kiest een geschikte prikplaats en werkt met een rotatieschema, zoals het schema met vier kwadranten op de buik.
  • Je weet welke van de drie technieken past bij weinig of juist meer onderhuids vet.
  • Je weet wanneer je een opzuignaald met filter gebruikt en wat een veilige naald is.
  • Je rekent een dosis of verdunning uit.
  • Je weet welke medicatie dubbel gecontroleerd wordt, wat je controleert en wat je doet als dat niet kan.

Waar je op let

  • Steeds op dezelfde plek injecteren geeft huidirritatie en weefselschade; een schema of diagram helpt je bij te houden waar je prikte.
  • Uit een glazen ampul of een flacon met rubberen dop kun je glassplinters of rubberresten optrekken.
  • Niet elke voorgevulde spuit moet ontlucht worden: raadpleeg de richtlijnen van de fabrikant.
  • Er is geen vaste naaldlengte: die hangt af van het onderhuidse weefsel en de techniek.
  • Medicatie uit een medicatierol hoeft niet dubbel gecontroleerd te worden; opiaten staan niet op de lijst, maar je organisatie kan anders afspreken.
  • Sla je de dubbele controle over, dan leg je vast waarom en met wie je hebt overlegd.
Opbouw van de training

Hoe is de training opgebouwd?

De training bestaat uit vijf modules en een quiz. Je begint bij de opbouw van de huid en de subcutis, en bij de vraag welke prikplaatsen geschikt zijn. Daarna leer je over ampullen, flacons, naalden, technieken en rotatieschema’s. Tussendoor maak je rekenvragen over dosis en verdunning. De module protocollen linkt naar de drie protocollen van Vilans. Je sluit af met de dubbele controle van risicovolle medicatie.

  • Het onderhuidse weefsel - subcutis: de drie lagen van de huid, waarom medicatie onder de huid geleidelijk wordt opgenomen en welke medicijnen je zo toedient, van insuline tot vaccins.
  • Subcutaan injecteren: ampullen, flacons, opzuignaalden en veilige naalden, de drie technieken en rotatieschema’s zoals de klokmethode.
  • Protocollen - Subcutaan injecteren: links naar de protocollen van Vilans voor de huidplooitechniek, de loodrechte huidplooitechniek en de loodrechte techniek.
  • In de praktijk: subcutaan injecteren
  • Dubbele controle risicovolle medicatie: de KNMP-lijst, de vijf dingen die je controleert, voor toediening gereed maken (VTGM) en zelfcontrole als dubbele controle niet kan.

Werkinfo bij deze training

Stappenplannen en kaarten die je tijdens je dienst in de app opzoekt.

Bekijk alle werkinfo

Zo ziet de training eruit

Van starten tot certificaat, op de telefoon

Zo doorloopt je medewerker de training in de app.

Begin bij wat je al weet

De training start met een vraag: “Subcutaan injecteren kan op plekken met voldoende onderhuids weefsel. Weet jij welke geschikt zijn?” Zo ziet je medewerker meteen wat al bekend is en wat nog nieuw is.

Leer in kleine stappen

Daarna volgen korte kaartjes om door te vegen, elk in een paar minuten. Bijvoorbeeld “Waarom een rotatieschema” uit de module Subcutaan injecteren.

Oefen met echte situaties

Een oefenvraag uit het werk zelf: “De voorgeschreven dosis is 12 mg. De oplossing is 4 mg/ml. Hoeveel milliliter injecteer jij?” Direct na het antwoord leest je medewerker waarom.

Gespreid leren

Een korte melding op de telefoon haalt de stof terug: “Je hebt 0,25 ml nodig uit een concentratie van 50 mg/ml. Hoeveel werkzame stof (in mg) dien je toe?” Zo blijft het beter hangen.

Wat kun je na deze training?

Je kiest de techniek en naald bij de cliënt en het onderhuidse vet, en je wisselt prikplaatsen volgens een schema. Je trekt medicatie veilig op uit een ampul of flacon. Je weet wanneer een dubbele controle nodig is. Lukt die niet, dan weet je hoe je dat met een collega op afstand of met zelfcontrole oplost.

Wat het je team oplevert

De training volgt de Veilige principes in de medicatieketen. Elke organisatie heeft een eigen procedure voor dubbele controle, en die afspraken komen in het zorgdossier. Het management speelt een rol bij hoe je team werkt als dubbele controle niet kan, bijvoorbeeld met zelfcontrole. Medewerkers die alleen in de thuiszorg werken, weten daardoor wat er van hen verwacht wordt.

Voor verdieping verwijzen we naar Vilans, KNMP, Verenso, V&VN (VTGM), de SRI-richtlijnen, het IVM en Zorg voor Beter.

Leefondersteuner van DSV Leven vouwt samen met een cliënt de was op aan tafel
Klantverhaal

DSV Leven versterkt leefondersteuners met praktische training in de Primio app

Leefondersteuners bij DSV Leven voelen zich zekerder in hun rol dankzij korte, praktische modules in de Primio app

25

Trainingen Voor leefondersteuners

92%

Certificaten Behaald in de eerste maanden

8+

Beoordeling Van medewerkers

Lees dit klantverhaal
Veelgestelde vragen

Vragen over deze training

Staat je vraag er niet bij? Bel ons op
010 - 307 24 62 of ga naar:

Neem contact op

Wanneer gebruik je de huidplooitechniek bij een s.c. injectie?

De huidplooitechniek gebruik je vaak bij cliënten met weinig onderhuids vet. De huidplooi helpt de naald in het onderhuidse weefsel te brengen zonder de spier te raken. Bij meer onderhuids vet past de loodrechte huidplooitechniek of de loodrechte techniek zonder huidplooi. Hoe je elke techniek uitvoert, staat in het protocol.

Wat doe je als dubbele controle in de thuiszorg niet lukt?

Lukt dubbele controle niet, dan kijkt een collega op afstand mee. Of je controleert jezelf door hardop te zeggen wat je toedient. Heeft de cliënt of mantelzorger de mogelijkheid, dan doet die de controle bij voorkeur. Jij blijft verantwoordelijk voor de juiste toediening. Geen dubbele controle is een uiterste maatregel, die je bespreekt en vastlegt.

Welke medicatie moet je dubbel controleren?

Je controleert losse risicovolle medicatie dubbel als die op de KNMP-lijst staat. Medicatie in een medicatierol valt erbuiten. Daar heeft de apotheker de eerste controle al gedaan. Bij de dubbele controle kijk je naar de juiste cliënt, het juiste medicijn, de juiste dosis, vorm en tijd.

Waar kun je subcutaan injecteren?

Je injecteert subcutaan op plekken met genoeg onderhuids weefsel. Dat zijn de buitenkant van de bovenarmen, de bovenbenen, de buik (niet vlak bij de navel) en de buitenkant van de billen. Met een rotatieschema wissel je tussen en binnen die plekken. Zo krijgt de huid tijd om te herstellen.

Geheel vrijblijvend

Benieuwd wat Primio voor jouw organisatie kan betekenen?

In een kort gesprek ontdekken we samen de uitdagingen van je organisatie en wat Primio daarin kan doen.

Jules Weijdema

Jules Weijdema

Adviseur en Oprichter van Primio

Tablet met het Primio-dashboard en de uitkomsten van een medewerkersenquête