Fatima werkt een paar maanden als helpende in de wijk. Bij een nieuwe cliënt staat een ander type steunkousen klaar dan ze gewend is. In de training van vorig jaar kwam het aantrekken van steunkousen voorbij, maar dit model kent ze niet. Ze twijfelt, belt de teamleider en krijgt de voicemail.
Twintig minuten later belt de teamleider terug. De cliënt zit dan al te wachten, en de volgende cliënt ook.
Fatima had geen nieuwe training nodig. Ze had een antwoord nodig, op dat moment, bij die cliënt.
Het korte antwoord: performance support is ondersteuning tijdens het werk. Het gaat niet om leren vooraf, maar om het juiste antwoord op het moment dat de vraag speelt. Denk aan een stappenplan, een checklist, een korte video of een protocol op de telefoon. In de zorg noemen we dat vaak werkinfo.
Wat is performance support?
Performance support is alles wat een medewerker helpt om een taak goed uit te voeren, op het moment dat die taak gebeurt. Het is geen training die je vooraf volgt, maar hulp die je erbij pakt.
Voorbeelden uit de zorg:
- een stappenplan voor het aantrekken van steunkousen;
- een checklist voor de eerste dag bij een nieuwe cliënt;
- een korte video over het bedienen van een tillift;
- het protocol voor het melden van een val;
- de stappen bij een melding over ondervoeding of eenzaamheid.
Het begrip komt uit het 5 moments of need-model. Dat model onderscheidt vijf momenten waarop medewerkers kennis nodig hebben. Performance support helpt bij drie daarvan: als je iets moet toepassen, als er iets misgaat en als er iets verandert.
Het verschil met een training
Een training en performance support vullen elkaar aan, maar ze doen iets anders.
Een training volg je vooraf. Je bouwt kennis op, oefent en checkt of het is blijven hangen. Dat past bij iets nieuws leren of verder verdiepen.
Performance support gebruik je tijdens het werk. Je hoeft niet alles te onthouden, want het antwoord staat klaar op het moment dat je het nodig hebt.
Een voorbeeld: in een training leer je waarom je bij een tillift op een bepaalde manier werkt. Het stappenplan op je telefoon helpt je bij de cliënt thuis om het ook zo te doen.
Niet elk probleem vraagt om een extra training. Als medewerkers steeds dezelfde vraag stellen over een handeling die ze al kennen, helpt een goed stappenplan vaak meer dan een nieuwe training.
Waarom performance support in de zorg zo belangrijk is
In de wijk werken medewerkers vaak alleen. Er staat geen collega naast ze om even iets te vragen, en de teamleider is niet altijd bereikbaar. Tegelijk verandert er veel: nieuwe hulpmiddelen, aangepaste protocollen, cliënten met een zwaardere zorgvraag.
Kennis uit een training zakt ook weg als je die niet gebruikt. Zonder herhaling vergeten mensen ongeveer twee derde van nieuwe informatie binnen 24 uur (Murre en Dros, 2015). Een handeling die je een paar keer per jaar doet, ken je dus niet meer uit je hoofd als het zover is.
Performance support vangt dat op. Het antwoord hoeft niet in het geheugen te zitten, als het maar te vinden is op het moment zelf.
Wat het oplevert
Wat je mag verwachten als medewerkers het antwoord tijdens de dienst kunnen opzoeken:
- Zelfstandiger werken. Medewerkers kunnen een vraag zelf oplossen, in plaats van te wachten op een collega of de teamleider.
- Minder twijfel bij de cliënt. Wie weet waar het antwoord staat, werkt met meer vertrouwen. Dat merkt de cliënt ook.
- Iedereen werkt volgens hetzelfde protocol. Er is één actuele versie, niet een map op kantoor en drie uitgeprinte varianten.
- Veranderingen komen sneller aan. Pas je een protocol aan, dan staat de nieuwe versie direct bij iedereen op de telefoon.
- Trainingen hoeven niet alles te dekken. Wat je kunt opzoeken, hoef je niet uit je hoofd te leren. Trainingen kunnen zich richten op wat echt geoefend moet worden.
Zo begin je met performance support
- Verzamel de vragen. Waar bellen medewerkers de teamleider of een collega over? Die vragen laten zien waar performance support het meest helpt.
- Kies de handelingen die weinig voorkomen. Wat je dagelijks doet, ken je wel. Wat je een paar keer per jaar doet, vergeet je.
- Maak het kort. Een stappenplan van drie tot vijf stappen, met een foto of korte video waar dat helpt. Geen uitgeschreven protocol van vier pagina's.
- Zet het waar medewerkers zijn. Voor wie bij cliënten thuis werkt, is dat de telefoon. Een QR-code bij een hulpmiddel kan ook helpen.
- Houd het actueel. Spreek af wie welke informatie bijhoudt. Een verouderd stappenplan is erger dan geen stappenplan.
- Vraag medewerkers wat ze missen. Zij weten het beste waar ze vastlopen.
Hoe Primio dit aanpakt
Bij Primio heet performance support werkinfo: stappenplannen en protocollen op de telefoon, die medewerkers tijdens de dienst opzoeken. Naast werkinfo zijn er korte trainingen voor het leren vooraf. Samen dekken ze de hele werkdag: leren voor het werk, en het antwoord tijdens het werk.
Terug naar Fatima
Stel dat Fatima bij die nieuwe cliënt haar telefoon had gepakt. "Steunkousen aantrekken", met een korte video per type kous. Binnen twee minuten had ze geweten hoe het moest. Geen voicemail, geen wachtende cliënt.
Dat is performance support: niet meer leren, maar het antwoord op het juiste moment.
Wil je weten hoe je leren op de werkvloer aanpakt? In de gratis gids lees je het stappenplan, de valkuilen en de aanpak per rol.

Oprichter






