Training voor
Helpende(plus), Verzorgende / Verpleegkundige

Valpreventie: valrisico herkennen en valrisicotest afnemen

Valrisico's herkennen, de valrisicotest afnemen en valgevaar rapporteren. Voor helpenden en verzorgenden.

Inhoud bijgewerkt op Ontwikkeld door Elise van DansikMeegelezen door Karin Theunissen, Teamleider bij KloekGebaseerd op goedgekeurde bronnen
In het kort

Valrisicotest afnemen en valpreventie in de zorg: herken valrisico's bij cliënt en in huis en rapporteer valgevaar. Voor helpenden en verzorgenden.

Over de training

Hoe herken je valrisico en hoe neem je een valrisicotest af?

Meneer Hooien vertelt verzorgende Lotte dat hij deze week is gevallen. Zijn heup doet pijn. Hij loopt met een kruk uit de schuur en zegt dat hij zich wel redt. Als hij naar het toilet moet, ziet Lotte hoeveel moeite opstaan hem kost. Ze benoemt wat ze ziet en stelt een stevige stoel met armleuningen voor. En ze vraagt of ze het mag doorgeven aan de leidinggevende.

Deze training over valpreventie is voor verzorgenden en verpleegkundigen en helpenden (plus). Je leert valrisico's herkennen, een valrisicotest afnemen en valgevaar rapporteren. Werk je als vrijwilliger, huishoudelijke hulp of leefondersteuner? Dan past Valpreventie voor vrijwilligers en ondersteuners beter bij je werk.

Als verzorgende of verpleegkundige neem je de valrisicotest af en bespreek je de vervolgstappen. Als helpende doe je dat alleen als het past bij de afspraken van je organisatie en je bekwaam bent. Bij een hoog valrisico is een valanalyse nodig. Die doet vaak een expert, zoals een (geriatrie)verpleegkundige, fysiotherapeut, ergotherapeut of arts.

Wat je leert

  • Je noemt de belangrijkste lichamelijke risicofactoren, zoals balansproblemen, gehoorverlies, slecht zicht en medicijngebruik.
  • Je herkent valgevaar in huis, van losse kleedjes en snoeren tot een donkere gang of een losse trapleuning.
  • Je neemt de valrisicotest af en bepaalt of het valrisico laag, matig of hoog is.
  • Je rapporteert valgevaar kort, feitelijk en zonder oordeel, en je weet wanneer een MIC-melding nodig is.
  • Je weet wat je doet als je een cliënt op de grond aantreft, en waarom je iemand nooit zelf optilt.

Waar je op let

  • Onzeker lopen herken je aan kleine pasjes, schuifelen, steeds stoppen of steun zoeken bij meubels.
  • Een leesbril tijdens het lopen maakt een drempel of traptrede lastig te zien.
  • Angst om opnieuw te vallen leidt tot minder bewegen, en dat vergroot juist de kans op een nieuwe val.
  • Lichamelijke en omgevingsrisico's versterken elkaar, zoals spierzwakte samen met een losse trapleuning.
Opbouw van de training

Hoe is de training opgebouwd?

De training heeft acht modules en een afsluitende quiz. Je begint bij de gevolgen van vallen en de risicofactoren bij ouderen. Daarna loop je in gedachten door het huis, van de looproute tot de badkamer. Je oefent met cliëntsituaties, zoals meneer Bakker die 's nachts in het donker naar het toilet gaat. Je oefent rapportages en de valrisicotest, en je let een week bewust op hoe één cliënt beweegt. Video's laten het Otago-programma zien.

  • Valpreventie: waar vallen meestal gebeurt, de gevolgen en jouw rol, met de casus van meneer Hooien.
  • Valrisico's bij ouderen: lichamelijke risicofactoren zoals artrose, diabetes en polyfarmacie, en omgevingsfactoren zoals een te lage stoel.
  • Valpreventie in huis: van looproute tot badkamer, en wanneer je een ergotherapeut inschakelt.
  • Valrisico's herkennen bij de cliënt: signalen bij lopen, opstaan, voeding, medicijnen, schoenen en alcohol.
  • Rapporteren en melden van valgevaar: wat je wel en niet in een rapportage schrijft en wanneer je een MIC-melding doet.
  • Valrisicotest: de drie basisvragen, de extra vragen en de looptest, en wat laag, matig of hoog risico betekent.
  • Valpreventie in praktijk: erkende programma's zoals Otago en Vallen Verleden Tijd, en waarom een wandelgroep niet altijd geschikt is.
  • Wat doe jij bij een valpartij?: rustig blijven, niet zelf optillen en elke val doorgeven.
Zo ziet de training eruit

Van starten tot certificaat, op de telefoon

Zo doorloopt je medewerker de training in de app.

Begin bij wat je al weet

Je medewerker geeft eerst aan hoe het nu gaat: “Hoe zeker voel jij je bij rapporteren?” Dat eigen startpunt maakt de rest van de training persoonlijk.

Leer in kleine stappen

De stof komt in kleine stukjes. In de module Valpreventie in huis veegt je medewerker langs kaartjes zoals “Meubels als steun”. De voortgang blijft bewaard.

Oefen met echte situaties

Een oefenvraag uit het werk zelf: “Je ziet een cliënt vallen. Hij heeft een bloedende wond op zijn hoofd. Wat doe je?” Direct na het antwoord leest je medewerker waarom.

Gespreid leren

Een korte melding op de telefoon haalt de stof terug: “Waarom kan een lage stoel een valrisico zijn?” Zo blijft het beter hangen.

Wat kun je na deze training?

Je kijkt bij binnenkomst gericht naar kleedjes, snoeren, licht en stoelen. Je ziet eerder dat een cliënt onzeker loopt of moeite heeft met opstaan. Je neemt de valrisicotest af en weet welke vervolgstap bij de uitkomst hoort. En je schrijft feitelijke rapportages, zodat collega's op tijd iets met jouw signalen kunnen doen.

Wat het je team oplevert

Je team gebruikt één valrisicotest met drie uitkomsten, zodat iedereen hetzelfde risico op dezelfde manier inschat. Medewerkers rapporteren valgevaar in feiten en weten wanneer een MIC-melding nodig is. Zo maak je zichtbaar welke cliënten extra aandacht nodig hebben en wanneer een ergotherapeut of valanalyse nodig is.

Voor verdieping verwijst de training naar VeiligheidNL, Regelhulp, Hulpmiddelenwijzer, Zorg voor Beter en Langer thuis in huis.

Leefondersteuner van DSV Leven vouwt samen met een cliënt de was op aan tafel
Klantverhaal

DSV Leven versterkt leefondersteuners met praktische training in de Primio app

Leefondersteuners bij DSV Leven voelen zich zekerder in hun rol dankzij korte, praktische modules in de Primio app

25

Trainingen Voor leefondersteuners

92%

Certificaten Behaald in de eerste maanden

8+

Beoordeling Van medewerkers

Lees dit klantverhaal
Veelgestelde vragen

Vragen over deze training

Staat je vraag er niet bij? Bel ons op
010 - 307 24 62 of ga naar:

Neem contact op

Wat doe je als je een cliënt op de grond vindt?

Je blijft rustig, gaat naast de cliënt zitten en kijkt of die reageert en ademt. Til iemand nooit zelf op, want je weet niet of er iets gebroken is. Bel 112 bij ernstig letsel of als de cliënt niet reageert. Bij twijfel of licht letsel bel je je leidinggevende of coördinator. Geef daarna elke val door.

Wanneer doe je een MIC-melding bij valgevaar?

Je doet een melding als je een bijna-val ziet, meerdere signalen tegelijk ziet of merkt dat een situatie onveiliger wordt. Ook als een cliënt is gevallen, maak je een melding. Twijfel je, overleg dan met de zorgcoördinator.

Wat doe je na de uitkomst van de valrisicotest?

De vervolgstap hangt af van het risico: voorlichting bij laag, een beweegprogramma bij matig en een valanalyse bij hoog risico. Bij een laag risico moedig je de cliënt aan om te blijven bewegen. Bij een matig risico verwijs je naar een programma voor balans en spierkracht. Een valanalyse doet vaak een expert, zoals een fysiotherapeut of arts.

Hoe neem je een valrisicotest af?

Je neemt een valrisicotest af met drie basisvragen, eventueel vijf extra vragen en soms een looptest. De basisvragen gaan over eerdere vallen, angst om te vallen en moeite met lopen of balans. Twijfelt de cliënt, dan vul je 'ja' in. De uitkomst is een laag, matig of hoog valrisico. De test vind je op de website van VeiligheidNL.

Geheel vrijblijvend

Benieuwd wat Primio voor jouw organisatie kan betekenen?

In een kort gesprek ontdekken we samen de uitdagingen van je organisatie en wat Primio daarin kan doen.

Jules Weijdema

Jules Weijdema

Adviseur en Oprichter van Primio

Tablet met het Primio-dashboard en de uitkomsten van een medewerkersenquête