Training voor
Verzorgende / Verpleegkundige

Zuurstof toedienen: indicaties, materialen en veiligheid

Zuurstof toedienen voor verzorgende en verpleegkundige: materialen, complicaties en brandveilig werken.

Inhoud bijgewerkt op Ontwikkeld door Elise van DansikMeegelezen door Karin Theunissen, Teamleider bij KloekGebaseerd op goedgekeurde bronnen
In het kort

Zuurstof toedienen voor verzorgende en verpleegkundige: wanneer zuurstof nodig is, welke materialen je gebruikt, complicaties herkennen en veilig werken.

Over de training

Wat doe je als een cliënt met zuurstof suf of benauwd wordt?

Jeroen is verzorgende. Hij komt bij een cliënt met ernstige COPD die thuis zuurstof krijgt via een concentrator. De cliënt is suffer dan anders en ademt snel. Ligt het aan de zuurstof zelf, aan de slang of aan de bril? En waarom staat de zuurstofcilinder naast de elektrische kachel? Bij zuurstof toedienen moet je zowel de cliënt als de apparatuur in de gaten houden.

Deze training zuurstof toedienen is voor de verzorgende en verpleegkundige. De arts stelt vast wat de juiste dosering en de optimale saturatie voor de cliënt zijn. Jij past de dosering nooit zelf aan. Je voert de handeling alleen uit als je bekwaam én bevoegd bent, volgens het protocol van je organisatie.

Wat je leert

  • Je legt uit hoe de ademhaling werkt, van neus en mond tot de gasuitwisseling in de longblaasjes.
  • Je herkent tekenen van zuurstoftekort, zoals blauwe lippen en ademhalen met hulpademhalingsspieren.
  • Je kent de indicaties en contra-indicaties voor zuurstof, zoals COPD, hartfalen en schedeltrauma.
  • Je weet het verschil tussen zuurstofbril, -katheter, masker, Venturimasker en non-rebreathing masker.
  • Je herkent complicaties zoals uitgedroogde slijmvliezen, drukplekken en onjuiste dosering.
  • Je zorgt voor een brandveilige omgeving bij zuurstofgebruik.

Waar je op let

  • Vet, olie en alcohol kunnen ontbranden in contact met zuurstof. Ook een vette huidcrème is een risico.
  • Kleding die doordrenkt is met zuurstof vat sneller vlam: ventileer de ruimte en hang kleding uit.
  • Bij een longaandoening kan een lagere saturatie normaal zijn voor die cliënt.
  • Is de cliënt suf of benauwd? Controleer dan ook of de slang geknikt is en of de fles vol genoeg is.
  • Langdurig gebruik van een bril, katheter of masker kan drukplekken geven.
Opbouw van de training

Hoe is de training opgebouwd?

De training heeft zeven modules en één quiz. Je begint met een kennistest. Op basis van je ervaring krijg je advies: herhaal na een week, of zie jezelf als expert die collega's begeleidt. Daarna leer je hoe de longen werken en wat een normale ademhaling en saturatie is. Dan volgen indicaties en contra-indicaties, de materialen en de complicaties. In de module veiligheid gaat het over vuur, warmtebronnen en een lekkende fles. Je sluit af met links naar de protocollen per toedieningsvorm.

  • Test je kennis: zes vragen vooraf, bijvoorbeeld over de longblaasjes en de zuurstofbevochtiger, en advies dat past bij je voorkennis.
  • Hoe werken de longen?: luchtpijp, bronchiën, longblaasjes, hemoglobine en het diafragma, plus de termen bradypneu, tachypneu en dyspneu.
  • Indicaties en contra-indicaties: zuurstof bij hypoxemie door astma, COPD, hartfalen of anafylaxie en bij terminale benauwdheid, en wanneer zuurstof niet geschikt is.
  • Materialen bij zuurstoftoediening: cilinder, concentrator en vloeibare zuurstof, en de toedieningswegen via neus, mond en neus, of trachea, met tracheotomiemasker en connector.
  • Complicaties bij zuurstof toedienen: uitdroging, onjuiste dosering, drukplekken, angst en problemen bij katheters en connectoren, met wat je dan doet en controleert.
  • Veiligheidsmaatregelen: geen vuur, roken of warmtebronnen, inductie in plaats van gas, stickers op de deur, bevriezingsgevaar bij vloeibare zuurstof en de leverancier als aanspreekpunt.
  • Protocollen - zuurstof toedienen: links naar de protocollen voor cilinder, concentrator, centraal systeem, vloeibare zuurstof, maskers en toediening via de trachea.
Zo ziet de training eruit

Van starten tot certificaat, op de telefoon

Zo doorloopt je medewerker de training in de app.

Begin bij wat je al weet

Eerst een stelling om over na te denken: “Zuurstofsaturatie is de hoeveelheid lucht die je inademt.” Waar of niet waar? Het antwoord laat zien wat je medewerker al weet.

Leer in kleine stappen

Kaartje voor kaartje, op het moment dat het uitkomt. Zoals “Wat is een Venturimasker?” in de module Materialen bij zuurstoftoediening.

Oefen met echte situaties

Een oefenvraag uit het werk zelf: “Bij de cliënt zie je een zuurstofcilinder naast een elektrische kachel staan. Wat is de beste actie?” Direct na het antwoord leest je medewerker waarom.

Gespreid leren

Een geheugensteuntje op de telefoon: “Wat doe je als een cliënt suffig wordt bij zuurstofgebruik?” Herhalen op het juiste moment houdt de kennis vers.

Wat kun je na deze training?

Je herkent zuurstoftekort en weet welke materialen bij welke situatie horen. Bij een suffe of benauwde cliënt controleer je eerst de apparatuur en observeer je de vitale functies. Je overlegt met de arts in plaats van zelf de dosering te veranderen. En je ziet in huis meteen of er een kaars, kachel of vette crème te dicht bij de zuurstof is.

Wat het je team oplevert

Je team werkt met zuurstof volgens dezelfde veiligheidsregels: stickers op de deur, geen vet of open vuur, en de leverancier bellen bij technische problemen. Medewerkers weten dat ze de dosering niet zelf aanpassen. Ervaren medewerkers krijgen het advies om collega's te begeleiden. En iedereen kan de theorie oefenen voordat de handeling in de praktijk wordt getoetst.

Wil je meer weten over saturatie en ademhaling meten? Kijk dan bij Vitale functies meten en klinisch redeneren.

Leefondersteuner van DSV Leven vouwt samen met een cliënt de was op aan tafel
Klantverhaal

DSV Leven versterkt leefondersteuners met praktische training in de Primio app

Leefondersteuners bij DSV Leven voelen zich zekerder in hun rol dankzij korte, praktische modules in de Primio app

25

Trainingen Voor leefondersteuners

92%

Certificaten Behaald in de eerste maanden

8+

Beoordeling Van medewerkers

Lees dit klantverhaal
Veelgestelde vragen

Vragen over deze training

Staat je vraag er niet bij? Bel ons op
010 - 307 24 62 of ga naar:

Neem contact op

Hoeveel accreditatiepunten levert de training Zuurstof toedienen op?

De training Zuurstof toedienen levert 2 accreditatiepunten op in het Kwaliteitsregister V&V van V&VN. De punten volgen de V&VN-norm voor studiebelasting en staan los van de tijd die een medewerker in de app bezig is; die tijd staat onder 'Praktisch'. Primio schrijft de punten automatisch bij in PE-online zodra de training is afgerond. Ze gelden voor verzorgenden en verpleegkundigen die in het register staan.

Waarom is vette crème gevaarlijk bij zuurstof?

Vette crème is gevaarlijk omdat vet, olie en alcohol spontaan kunnen ontbranden als ze in contact komen met zuurstof. Dat geldt ook voor lotions en zelfs huidsmeer. Was daarom je handen voordat je de apparatuur aanraakt. Adviseer de cliënt een vetvrije crème te gebruiken.

Wat is het verschil tussen een zuurstofbril en een zuurstofmasker?

Een zuurstofbril gaat met twee vorkjes in de neusgaten en is bedoeld voor een lage tot matige flow. Een zuurstofmasker bedekt neus en mond en geeft een hogere flow en betere toevoer. Een Venturimasker geeft een precieze concentratie, een non-rebreathing masker juist veel zuurstof bij ernstig tekort.

Wanneer mag je geen zuurstof toedienen?

Zuurstof toedienen is niet geschikt bij verwondingen aan neus of keel, bij aangezichtsverwondingen en bij hersen- of schedeltrauma. Bij een schedeltrauma kan zuurstof de druk verhogen. Bij aangezichtsverwondingen is toediening via neus of mond lastig.

Wanneer is zuurstof toedienen nodig?

Zuurstof toedienen is nodig als er niet genoeg zuurstof in het bloed zit en organen daardoor niet goed werken. Voorbeelden zijn ernstige COPD, een astma-aanval, (acuut) hartfalen en anafylaxie. Bij terminale cliënten kan zuurstof benauwdheid verlichten. De arts stelt de indicatie.

Vragen over accreditatie

Hoeveel accreditatiepunten levert een training op?

Het aantal accreditatiepunten verschilt per training. V&VN kent één punt toe per uur studiebelasting, dus een uitgebreide training levert meer punten op dan een korte. Primio berekent de leertijd per training op basis van het aantal schermen, en een accreditatiefunctionaris controleert die berekening. Bij elke geaccrediteerde training staat onder 'Praktisch' hoeveel punten die oplevert.

Waarom kost een training minder tijd dan het aantal accreditatiepunten doet vermoeden?

Bij elke training staat hoeveel tijd het doorlopen in de app ongeveer kost. Die tijd is vaak korter dan de studiebelasting waarop de accreditatiepunten zijn gebaseerd. Hoeveel punten een training oplevert, verschilt per training: V&VN kent één punt toe per uur studiebelasting. Onder 'Praktisch' zie je per geaccrediteerde training hoeveel punten die oplevert, van 1 punt voor een korte training tot 5 punten voor een uitgebreide.

De inhoud en de eisen zijn gelijk aan ander geaccrediteerd aanbod. Het verschil zit in de vorm. Veel geaccrediteerde scholing volg je in één lange zit, klassikaal of als e-learning. Een Primio-training bestaat uit korte modules die de medewerker gespreid over enkele dagen of weken doorloopt. Door die compacte opzet kost de training minder tijd, terwijl de medewerker dezelfde stof leert. Gespreide herhaling en het actief ophalen van kennis zorgen er bovendien voor dat die stof beter blijft hangen en vaker wordt toegepast dan na eenmalige scholing. Primio heeft deze werkwijze afgestemd met V&VN.

Meer over deze manier van leren lees je in onze visie op leren.

Hoe komen de punten van een medewerker in PE-online?

Primio schrijft de punten automatisch bij in PE-online, het systeem waarin het Kwaliteitsregister scholing registreert, direct nadat de medewerker de training heeft afgerond. De medewerker vult één keer het registratienummer van V&VN of het BIG-nummer in bij het eigen profiel in de app, en hoeft verder niets in te voeren of te uploaden. Heeft een training een praktijkdeel, dan volgen de punten pas als een collega, praktijkbegeleider of leidinggevende de praktijk heeft afgetekend.

Meer vragen over accreditatie

Geheel vrijblijvend

Benieuwd wat Primio voor jouw organisatie kan betekenen?

In een kort gesprek ontdekken we samen de uitdagingen van je organisatie en wat Primio daarin kan doen.

Jules Weijdema

Jules Weijdema

Adviseur en Oprichter van Primio

Tablet met het Primio-dashboard en de uitkomsten van een medewerkersenquête