Welke stappen volg je bij deze cliënt, en wat doe je zelf?
Jeroen is verzorgende. Hij helpt een cliënt met een halfzijdige verlamming bij het aankleden. Daarna moet er een steunkous aan. De cliënt kan dat vaak zelf, met een Doff 'n Donner. Met welke kant begint Jeroen ook alweer, en hoe legt hij de stappen uit? Hij opent het stappenplan.
Deze werkinfo is voor de verzorgende en verpleegkundige, helpende (plus), leefondersteuner, mantelzorger en vrijwilliger. Je werkt altijd vanuit het zorgdossier en volgens het protocol van je organisatie. Wat je zelf doet, verschilt per rol.
- Verzorgende en verpleegkundige: je gebruikt alle stappenplannen, als je bekwaam bent.
- Helpende (plus): je gebruikt de stappenplannen voor wassen, kleden, eten en drinken en verplaatsen. Een katheterzak legen of een tillift gebruiken doe je alleen in opdracht, als je bekwaam bent en het beleid het toestaat.
- Leefondersteuner: je helpt bij aan- en uitkleden en steunkousen, als dat in het zorgplan staat. De andere handelingen doe je niet zelf.
- Mantelzorger: je gebruikt een stappenplan alleen na uitleg en afspraken met de zorgprofessional.
- Vrijwilliger: je voert deze handelingen niet uit. Je geeft wel signalen door, zoals een cliënt die zich vaak verslikt.
Wat vind je in deze werkinfo?
Zeven onderdelen met stappenplannen per handeling.
- Aan- en uitkleden: in zit en in bed, met de volgorde bij halfzijdige verlamming.
- Steunkousen: aantrekken met open of gesloten teen, met een Doff 'n Donner, en uittrekken.
- Voeding en vocht: helpen bij eten en drinken, en verslikken.
- Ondersteunen bij uitscheiding: een katheterzak legen en incontinentiemateriaal verwisselen in lig en in stand.
- Staan en lopen: opstaan, lopen met hulpmiddelen en de actieve of passieve tillift.
- Verplaatsen in bed: kussenschikkingen, de papagaai en een glijzeil.
- Wassen: aan de wastafel, onder de douche, op bed en verzorgend wassen.
Wanneer pak je het erbij?
- Als je een handeling niet vaak doet, zoals een steunkous met open teen of een passieve tillift.
- Voordat je een steunkous aantrekt: je kijkt dan of er wondjes, eczeem of oedeem op het been zitten.
- Als het zorgdossier zegt dat verzorgend wassen de methode is voor deze cliënt.
Waar je op let
- Gebruik de beweging van lig naar zit via zijligging niet bij een pijnlijke of kwetsbare heup.
- De papagaai past alleen bij een cliënt met een goede schouderfunctie en sterke armen.
- Handschoenen zijn bij wassen meestal niet nodig, wel bij kans op urine of ontlasting. Leg de cliënt uit waarom je ze draagt.
- Verslikt iemand zich vaak of durft die minder te eten? Rapporteer het altijd. Vertrouw je het niet, bel 112 en blijf bij de cliënt.
Wat het je team oplevert
Je team werkt bij dezelfde handeling met dezelfde stappen, van zorgdossier lezen tot rapporteren. Elk stappenplan eindigt met opschrijven wat je deed en wat je opviel. Omdat per rol duidelijk is wie wat doet, weet je wie je bij welke cliënt inzet. De aandachtspunten achter de stappen staan in de training Basiszorg aandachtspunten.
Hoort bij deze trainingen
- Basiszorg en ADL: aandachtspunten Aandachtspunten bij wassen, verplaatsen, toiletgang, steunkousen en aankleden, voor wie ondersteunt bij ADL.
- Ondersteunen bij eten en drinken: sfeer, vocht en slikken Maak eet- en drinkmomenten prettiger en veiliger, en herken uitdroging en slikproblemen op tijd.
- Huid observeren en huidletsel herkennen Decubitus, smetten, incontinentiedermatitis en skin tears op tijd zien. Voor zorgverleners, welzijn en mantelzorgers.
